To jest obszar, który tutaj: https://en.wikipedia.org/wiki/Safe_area_(television) nazywa się "Title-safe area".
"Action-safe area" obejmuje 95% powierzchni obrazu i zakłada się, że niektóre odbiorniki mogą ten obszar przycinać i nie wyświetlać go w całości, dlatego nie umieszcza się na nim napisów, bo mogły by być niemożliwe do odczytania.

Co do regulacji widocznego obrazu to tak ale raczej robiło się to na monitorach niż na TV, bo miałoby to wpływ na odbiór obrazu z telewizji czy VHS

Ilość linii widocznych powyżej i poniżej jest zależna od indywidualnych ustawień monitora/telewizora.
Pokręcisz sobie potencjometrami na płycie i będzie inaczej. W innym serwisie było - będzie inaczej, technik akurat za dużo wciągnął - będzie inaczej.

Dlatego w TV przyjmuje się po prostu "obszar bezpieczny" i nie umieszcza poza nim ważnych elementów obrazu, bo ktoś może ich nie zobaczyć. https://en.wikipedia.org/wiki/Safe_area_(television)
Liczenie tych linii nie ma sensu.
Chyba, że jest w tym jakiś ukryty sens :)

Zwykły:

VBlank z wyświetlaną grafiką - po naciśnięciu "B":

Pomiarów niestety nie ma zbyt wiele co powoduje, że wyciągnięte wnioski mogą być nie do końca prawdziwe.
Niemniej są one następującce:
1. 8 linii powyżej oraz 8 linii poniżej standardowych 240 widzą wszyscy (łącznie 256).
2. 15 linii powyzej standardowych 240 widzi się najczęściej.
3. 17 linii poniżej standardowych 240 widzi się najczęściej.
4. Dla uproszczenia możnaby przyjąć, że najczęściej widzimy 16 linii powyżej i poniżej standardowych 240 (łącznie 272).
5. 24 linie powyżej oraz 24 linii poniżej standardowych 240 to maksymalna ilość linii, w których możemy cokolwiek wyświetlać zachowując zgodność z przyjętą normą dla systemu PAL (łącznie 288). Tyle widzą głównie posiadacze monitorów Commodore 1084 i Philips CM8833 (zależy to od ustawień). To ograniczenie właściwie dotyczy tylko dolnej części ekranu a ograniczenie górnej jest tylko dla zachowania symetrii.

Przypomnę, że w dodatkowych liniach można wyświetlać tylko sprite'y (PMG) i nie działa dla nich DMA. Po szczegóły odsyłam do artykułu na temat ramki.

A oto link do przykładu wykorzystania dodatkowych linii na C64. Tam też używane są tylko sprite'y.  Link podrzucił Irwin.

TeBe, tak, ale dosc od niedawna wiadomo ze liczy (w ntsc) od 0 do 131, a wedle dokumentacji do 130, co daje te 264 linie - czy sa czy ich nie ma, ciezko zgadnac

Candle, a czytałeś ten wątek? Simius miał podobny objaw z Atarką w systemie PAL - VCOUNT zliczał mu do 156 (czyli tak jakby PAL miał 314 linii). Okazało się, że ta wartość 156 pojawiała się w VCOUNT na mniej niż 4 cykle zegara, po czym zmieniała się na 0. Może w Twoim przypadku jest podobnie?

[edit]
o ile na svhs obraz jest w miare zawsze (z synchro lub bez), tak na rgb jest juz znacznie gozej - niezdrowe wlazenie na te linie

u mnie przed rozpoczeciem rysowania przez antic obrazu gtia wyswietla 11 linii a po zakonczeniu generowania obrazu przez antica gtia wyswietla 17 linii

czyli: X=11; Y=17;