To jest KSO Turbo 2000. Bardziej rozbudowy opis na stronie JER-a w dziale serwis: Turbo KSO

Przydałby się ze względu na wygodę, jeżeli nie masz to można się bawić we wczytanie KSO z kasety w trybie standard.

Czy to z podłączonym czy bez podłączonego kabelka możesz wczytywać zwykłe programy w standardzie. Interface Turbo będzie działał dopiero wtedy gdy będzie aktywowany przez oprogramowanie.

Dzień Dobry!

Zapraszam na kolejną sesję straszenia nietoperzy.... tfu... to znaczy na kolejny przykład systemu Turbo 2600 w działaniu.

Tym razem postanowiłem zaprezentować ciekawą właściwość systemu Turbo 2600, który jest zaprojektowany tak aby udawał że go właściwie nie ma :) tzn. siedzi sobie cichutko schowany "pod systemem operacyjnym", a jego działanie ujawnia się dopiero gdy rozpoczyna się transmisja z magnetofonem. Dzięki takiemu zachowaniu gry czy programy które nie wykorzystują pamięci pod OS-ROM, mają szansę nie zauważyć (jeżeli za dobrze nie sprawdzają) że coś się w systemie zmieniło... dzięki temu różne niestandardowe programy ładujące mogą działać tak jak wcześniej i będą myślały ze ładują ze standardowego urządzenia "C:", a tymczasem system Turbo 2600 potrafi podrzucić swoje procedury obsługi transmisji i dzięki temu nawet jeżeli nie da się wykorzystać tzw. formatu DB (długich bloków) to da się ładować standardowe rekordy, tyle że zapisane z prędkością do 2600 bitów na sekundę.

Zatem załóżcie słuchawki, schowajcie domowe zwierzęta tak aby nie musiały tego słuchać i zapraszam na pranie mózgu przy pomocy modulacji FSK o prędkości 2600 bps:

https://www.youtube.com/watch?v=INq86Nn_8dE

Jak widać na początku jest ładowany system Turbo 2600, który to ładuje boot-loader gry WARHAWK (zapisany w oryginale w formacie BOOT), a potem loader startuje i ładuje sobie poszczególne bloki danych z urządzenia "C:", jednak działający w tle system turbo 2600, podmienia procedury transmisji z magnetofonu w taki sposób aby było możliwe ładowanie z prędkością 2600 bps.

Czas ładowania tak zapisanej gry to 3 min 53 sek, podczas gdy czas ładowania w standardzie tej gry to 10 min 34 sek.

Dzięki za zdjęcia! Te instrukcje które załączyłeś są po pierwsze fajnym kawałkiem historii, po drugie pozwoliły rozwiać moje domysły dotyczące tych programów. Tak czytając te instrukcje odnoszę wrażenie że część istotnych rzeczy nie została w nich napisana, tzn. albo twórcy systemu niektóre z aspektów użytkowania ich systemu uważali za oczywiste i nie pisali o nich, albo nie chcieli wchodzić w szczegóły techniczne, przez co koniec końców użytkownik był pozostawiany w sferze domysłów.

Pamiętam że podczas emisji niektórych odcinków Radiokomputera w których gościł człowiek opowiadający o systemie Turbo 2600, część informacji była przekazana w bardziej szczegółowy sposób, jednak kto by to po tylu latach pamiętał. Wychodzi na to że ten system po tylu latach odkrywam na nowo ;)

Super! Czekamy z niecierpliwością! :) Takie notatki z przeszłości mają naprawdę fajną wartość historyczną, a w dodatku niosą wiedzę zapomnianą już i przedstawiają ówczesny świat postrzegany oczami autora notatek!

Hejka!

Cała ta robota którą udało się wykonać to tak naprawę dzięki Tobie, bo zechciałeś podesłać "pacjanta" do analizy, robota robotą... ale zapewniam Cię że takie grzebanie się w przeszłości i odkrywanie koła na nowo, to dla mnie bardzo duża radocha. Dla niektórych to pewnie "oczywiste oczywistości", jednak dla mnie możliwość analizy i archiwizacji tego typu "perełek" to naprawdę fajne zajęcie. Najgorsze jest to że nie mogę temu poświęcić tyle czasu ile bym chciał, ale jak to się mówi powoli do przodu! Jeszcze raz WIELKIE dzięki za wypożyczenie interfejsu. Jak zakończę robotę i będę jej pewny w 100% to oczywiście będę się odzywał aby odesłać Ci powierzony sprzęt i kasety.

A jeżeli chodzi o materiały dotyczące T2600, to jak możesz to fotografuj wszystko co z tym systemem związane, nawet odręczne zapiski, bo to jest kawał historii warty zachowania. A tak na szybko to jakbyś rzucił okiem czy nie ma czegoś dotyczącego "współpracy" T2600 ze stacją dysków... nie bardzo wiem jak ten program zmusić co pracy ;-)

No ja też kiedyś miałem taki pomysł bo byłem ciekawy jak on się by sprawdzał w porównaniu z tym co udało mi się kupić na giełdzie na grzybowskiej (klasyk oparty na LM324 i filtrach pasmowych), ale początkowo odstraszyło mnie symetryczne zasilanie tegoż układu (+/- 12V) ... a potem niedostępność NE565.

Z tego co pamiętam do w Radiokomputerze nie leciało nic w prędkości większej niż 800bodów, owszem leciały programy w formacie "Długich Bloków" sytemu Turbo 2600, ale nadawane z prędkością 800 bodów maksymalnie. Oczywiście nie słuchałem wszystkich audycji, bo czasami nie mogłem być fizycznie przy radiu w czasie emisji programu, ale chyba* nie zdarzyło się aby transmitowali coś szybciej niż 800 bodów.

*) piszę chyba, bo ludzka pamięć zawodna jest i być może były jakieś wyjątki, których nie zarejestrowałem.

Z niecierpliwością czekam również na Twój raport z testów! Jedyny interface na NE565 jaki widziałem to konstrukcja przedstawiona w Mikroklan nr 1 z 1987 roku na stronie 35.

Jeżeli nie uda się ustalić co robi i jak działa "Program do współpracy SYSTEMU TURBO 2600 ze stacja dysków" to będzie trzeba napisać własne narzędzie ;)

Co prawda mam ze starych zapasów BC148, BC149B i BC159B ... ale poszedłem dokładnie tą samą ścieżką i do stworzenia testowej repliki interfejsu użyję BC549B i BC559B.

Dobry Wieczór!

Mam chyba dobrą wiadomość... większość prac nad schematem została zakończona... udało mi się rozrysować i sprawdzić poprawność schematu i działania płytki PF1, zawierającej zespół aktywnych filtrów wejściowych interfejsu Turbo 2600, to ten element konstrukcji którego obecność zawsze podkreślali autorzy tego rozwiązania.

A cóż to za filtry? Po mozolnej analizie schematu połączeń na płytce oznaczonej PF1 (płytka filtrów wersja 1?) okazało się że na płytce znajduje się wtórnik emiterowy jak bufor wejściowy, a tuż za nim znajduje się dwu-sekcyjny komplet filtrów górno i dolno przepustowych drugiego stopnia, wszystko to wygląda tak:

^^^ otwórz obraz w nowej karcie aby uzyskać większą rozdzielczość ^^^

Analiza topologii filtrów i wartości zastosowanych elementów pozwoliła wyznaczyć ich częstotliwości graniczne, dla filtra górno-przepustowego jest to  częstotliwość 2950Hz, filtr zatem w teorii nie powinien przepuścić sygnałów o częstotliwości niższej niż owe 2950Hz. Drugi z filtrów, tzn. filtr dolno-przepustowy ma częstotliwość graniczną wyznaczoną na 6680Hz, czyli w teorii z filtra nie powinno wydostać się nic powyżej 6680Hz. A jak jest w praktyce? Stromość zboczy filtra drugiego stopnia nie jest jakaś powalająca, dlatego konstruktor interfejsu postanowił zastosować drugą sekcję takich samych filtrów, aby uzyskać lepszą tłumienność filtrów oraz większą stromość zboczy filtrów połączonych kaskadowo.

Oczywiście teoria teorią, ale nie mogłem się powstrzymać przez praktycznym sprawdzeniem działania tego filtra i wyznaczeniu ich realnej charakterystyki, na początku chciałem to zadanie wykonać ręcznie, wyznaczając sobie kilka częstotliwości testowych i dokonując pomiarów poziomy sygnału na wyjściu... jednak zwyciężyło lenistwo i postanowiłem zautomatyzować proces. Wyniki pomiarów można zaobserwować na poniższym obrazku:

Powyższy rysunek należy traktować mocno orientacyjnie, nie zachowałem odpowiednich warunków testowych... bo pomiarów dokonywałem w środowisku w którym dookoła była masa innego sprzętu wpływającego na wyniki pomiarów (masa zakłóceń, plątanina kabli).

Teraz czas na praktyczne testy interfejsu i zbudowanie repliki, tak aby mieć pewność że nie popełniłem błędów na schemacie, chociaż symulacje wskazują na to iż wszystko jest OK, chciałbym jeszcze wykonać taki interfejs, nawet w postaci pająka na tzw. płytce stykowej (breadboard).

Może ktoś z was dysponuje jakimś katalogiem tranzystorów w którym byłoby coś więcej napisane o BC206B? Nie wzgardziłbym jakąś notą katalogową, ew. podpowiedzią kto produkował te tranzystory w tamtych czasach? (SGS Thompson?)

A jeżeli chodzi o interfejs to pozostało jeszcze doprowadzenie schematu do porządku i publikacja już wersji finalnej. Ale to jeszcze chwilę potrwa.

EDIT: zapomniałem jeszcze dorzucić zdjęcia płytki filtrów PF1:

góra:

dół:

ps) skoro na płytce demodulatora FSK napisano PK2, ciekawe czy to oznacza że to druga wersja/generacja płytki czy też po prostu oznaczenie że to druga płytka wchodząca w skład interfejsu.

raport z postępu prac ciąg dalszy...

przerysowałem układ formowania impulsów i cześć układu zasilania znajdującego się na górnej płytce wraz z demodulatorem FSK...

^^^ otwórz w "nowej karcie" aby uzyskać większą rozdzielczość obrazka ^^^

Skoro udało się zakończyć "zabawę" z górną płytką, to powoli zabieram się powoli do analizowania dolnej płytki przedwzmacniacza wraz z układem filtrów.

No dokładnie, ale to już raczej rzemiosło i pasja niż zwykłe "wyrobnictwo". I masz rację "SZOK" kompletny ;-)

Jest dokładnie tak jak piszesz, tzn. wszystko na to wskazuje, jak spojrzysz na górny lewy róg płytki z układami 74121, to tam widać obwody RC, jeden z rezystorów to precyzyjny 24.6kohm, do kompletu kondensator 3.3nF... w przypadku drugiego 74121, to kondensator ma co prawda napis 3nF, ale pomiar wskazuje 3.25nF, do kompletu rezystor R1 jest złożony z dwóch równolegle połączonych 24.9kohm oraz 750 kOhm, uwzględniając odchyłkę i błąd pomiaru wychodzi że rezystancja tej gałęzi wynosi właśnie 24.367 kOhm. Co prawda z symulacji wychodzi mi że nie musi być to aż tak precyzyjnie strojone, ale widać producenci interfejsu mieli opracowaną jaką procedurę strojenia i kalibracji tegoż interfejsu i jak widać po tym egzemplarzu starali się ją zachować, z czego to wnioskuję?

Z obliczeń wynika że za wszelką cenę starali się zachować stałą czasową układów 74121 na poziomie 55 us, bo:

stała czasowa U2 ---> 3.3nF * 24.367 kOhm * log(2) = 55.7 us
stała czasowa U4 ---> 3.25nF * 24.6 kOhm * log(2) = 55.4 us

także jak widać, szacunek powinno budzić tak precyzyjne zestrojenie układu. Szczególnie w tamtych czasach, a przypominam że był to rok 1988. Wychodzi na to że projektant/producent bardzo poważnie podchodził do swojego produktu. Nie wiem jakie niespodzianki czekają mnie na płytce filtrów wejściowych, ale też może być ciekawie. Chociażby te zabytkowe BC206B już przyciągają uwagę ;D

żeby nie było że się obijam... powoli do przodu... stopień wejściowy płytki demodulatora FSK wygląda tak:

EDIT: rysunki odręczne usunięto, parę postów niżej jest już dostepna wersja przerysowana do KiCad.

Panowie,

Być może i fajnie byłoby taką książkę popełnić, ale nie ukrywam że sposób w jakim chciałbym to zrealizować wymaga potężnych nakładów pracy, bo nie wyobrażam sobie aby robić to byle jak. Nie ma co się czarować ze taka pozycja powstanie w ciągu roku czy dwóch. Przy moich możliwościach czasowych to praca na kilka ładnych lat, w dodatku tego typu pozycja, to spore ryzyko dla wydawcy. Jak widać nie ma szans na jakikolwiek komercyjny sukces... więc musiałaby być to praca udostępniona jako praca otwarta i dostępna dla wszystkich. W dodatku najlepiej byłoby aby to była praca interaktywna, co umożliwiłoby naprawdę dokładne przedstawienie zasady działania poszczególnych systemów.

A jak się rysuje przyszłość każdy widzi, nie wiem co będzie za miesiąc czy kilka miesięcy, a taki projekt jest projektem długofalowym... mając to wszystko na względzie nawet nie staram się czynić planów długofalowych, dlatego staram się dokumentować wszystko na bieżąco, czy to tutaj na forum czy w Atariki. Wiem że to nie jest wygodne i łatwe do odnalezienia, ale lepsze to niż nic. Pomyślę nad jakimś spisem treści, lub artykułem na Atariki odsyłającym do poszczególnych zagadnień.

Naprawdę byłoby fajnie gdybym mógł gdzieś usiąść w spokoju i zająć się robieniem tego co chcę i tego co mi się podoba... ale to tak nie działa, są w życiu rzeczy które mają wyższy priorytet, szczególnie w czasach w których przyszło nam obecnie żyć.

Niemniej jednak, dziękuję za wasze zainteresowanie tematem i głosy wsparcia. Być może kiedyś uda się zrealizować i ten projekt. Zobaczymy co przyniesie przyszłość.