W dniach 3-5 lipca 2026 roku odbyła się kolejna edycja szwedzkiego party Sommarhack, imprezy tradycyjnie ukierunkowanej na miłośników szesnasto- i trzydziestodwubitowych komputerów Atari. Uczestnicy zaprezentowali kilkadziesiąt zróżnicowanych prac przygotowanych z myślą o platformach Atari ST/E oraz Falcon.

Największym wydarzeniem zlotu okazało się znakomite demo zatytułowane He´e nalu Uhane - Soul Surfer, stworzone przez grupę Dead Hackers Society na Atari STE. Produkcja ta przesuwa granice sprzętowe dzięki zastosowaniu nowo odkrytej techniki overscanu, która pozwala na wyświetlanie aż 416 pikseli w poziomie w trybie niskiej rozdzielczości. Z powodu tej innowacji demo nie jest obecnie w pełni obsługiwane przez popularne emulatory.

Dla osób nieposiadających realnego sprzętu, twórcy przygotowali alternatywę w postaci nagrania. Demo można obejrzeć jako wideo na platformie YouTube.

Do sieci trafiają już kompletne zestawienia i pliki z tegorocznej edycji. Zainteresowani mogą sprawdzić oficjalną lista wyników oraz już wkrótce pobrać pozostałe produkcje w serwisie Demozoo.

Diego z projektu SidecarTridge zaprezentował imponujące wideo przedstawiające niesamowite efekty graficzne uruchomione na seryjnym, niemodyfikowanym komputerze Atari ST. Wszystkie generowane obrazy są zasługą urządzenia SidecarTridge Multi-Device wpiętego do portu kartridża, które bazuje na popularnym mikrokontrolerze Raspberry Pi Pico i emuluje nietypowy kartridż ROM.

W demonstracji możemy zobaczyć zaawansowane efekty, które są generowane w czasie rzeczywistym przez układ RP2040 i przesyłane bezpośrednio do pamięci ekranu Atari ST. Autor przygotował kilka technicznych pokazów:

• Wielowarstwowy scroll paralaksowy inspirowany klasycznymi strzelaninami, w tym grą Uridium, działający na trzech niezależnych płaszczyznach.
• Trójwymiarowa grafika wektorowa wyświetlająca cieniowaną sferę składającą się z ponad 1600 trójkątów z symulacją grawitacji.
• Sprzętowo skalowane i przezroczyste sprite'y, gdzie przy większej liczbie obiektów praca jest automatycznie rozdzielana na oba rdzenie procesora RP2040.
• Efekt rotozoom na pełnym ekranie działający w stałych 50 Hz bez rwania obrazu, renderujący 64 000 pikseli w każdej ramce.

Atari ST w tym układzie odpowiada jedynie za odebranie gotowej ramki i wyświetlenie jej podczas powrotu pionowego strumienia elektronów. Cały pokaz możliwości technicznych można obejrzeć bezpośrednio w serwisie YouTube.

Osoby zainteresowane technicznymi aspektami tego projektu, schematami oraz rozwojem oprogramowania dla platformy Atari ST mogą odwiedzić oficjalną stronę SidecarTridge, gdzie dostępna jest także pełna dokumentacja urządzenia.

Pojawiła się nowa wersja emulatora Steem SSE (ST Enhanced EMulator Sensei Software Edition) oznaczona numerem 4.2.0 R11. Jest to rozwijana od lat wersja programu, której głównym celem jest podtrzymanie pamięci o komputerach z rodziny Atari ST oraz zapewnienie jak najwierniejszego odwzorowania ich działania na współczesnych komputerach.

W najnowszym wydaniu autorzy skupili się na poprawie stabilności programu oraz ulepszeniu kluczowych funkcji emulacyjnych. Do najważniejszych cech tego oprogramowania należą:

• Wyjątkowo dokładna emulacja układów sprzętowych Atari ST.
• Intuicyjny i prosty w konfiguracji interfejs użytkownika.
• Szerokie wsparcie dla różnorodnych formatów obrazów dyskietek.

Wszystkie pliki oraz szczegółową listę zmian można znaleźć na oficjalnej stronie projektu. Pobierz najnowsze wydanie emulatora.

Ukazała się kolejna programu HDDRIVER, przynosi ona istotne poprawki i nowości względem poprzednich wydań.

Główne zmiany w tej wersji to:

• HDDRUTIL: Naprawiono potencjalny błąd występujący w wersji 13.00 podczas jednorazowego kopiowania dużej liczby sektorów przez okno urządzenia.
• HDDRUTIL: Rozszerzono zintegrowany zestaw testów.

Aktualizacja do wersji 13.01 jest całkowicie darmowa dla wszystkich użytkowników, którzy zakupili pełną wersję lub aktualizację HDDRIVER 12 od kwietnia bieżącego roku.

Autorzy kierują wielkie podziękowania dla wszystkich beta testerów, którzy poświęcili mnóstwo czasu na testy. HDDRIVER 13.01 był sprawdzany również na oficjalnie nieobsługiwanym sprzęcie, w szczególności na platformach CT*, DFB1 oraz Raven. Na tych maszynach HDDRIVER wyznacza nowe standardy prędkości transferu, pozwalając jeszcze bardziej cieszyć się szybkim procesorem i pamięcią RAM.

Dodatkowo, dzięki poprawce ETOS_FIX, wiele nowych i starych funkcji (w tym ramdysk oraz szybkie transfery danych) może być teraz używanych we współpracy z systemem EmuTOS.

Szczegóły dotyczące cen i aktualizacji można znaleźć na oficjalnej stronie producenta.

Po ponad trzech dekadach popularny STOS BASIC doczekał się przebudowy bezpośrednio z oryginalnych kodów źródłowych w asemblerze z 1989 roku. Nowa wersja, oznaczona jako STOS BASIC V5.5 ALPHA, została dostosowana do współczesnych konfiguracji sprzętowych i jest dostępna do pobrania całkowicie za darmo.

Oryginalny STOS został napisany pod koniec lat 80. z myślą o komputerze Atari 520ST z procesorem 8MHz. Uruchomienie go na nowszych maszynach, takich jak Falcon, system EmuTOS, akceleratory 68030 czy po prostu w szybkich emulatorach, zazwyczaj kończyło się awarią lub błędami graficznymi. Głównym celem wersji V5 było zapewnienie poprawnego działania środowiska na każdym sprzęcie oraz zwiększenie wydajności, przy jednoczesnym zachowaniu pełnej kompatybilności ze starymi kodami źródłowymi.

Prace nad projektem trwały miesiące i wymagały rekonstrukcji niekompletnych źródeł, dekompilacji loadera oraz żmudnego testowania na realnym sprzęcie i emulatorach. W efekcie nowa wersja przynosi szereg kluczowych usprawnień:

• Działanie na nowoczesnym sprzęcie i systemach, w tym Falcon, EmuTOS oraz pod akceleratorami.
• Ogólny wzrost wydajności średnio o 14 procent dzięki zastąpieniu wywołań opartych na pułapkach (TRAP) bezpośrednimi odwołaniami oraz optymalizacji kompilatora. Niektóre operacje, takie jak FILL czy COPY, przyspieszyły o 30 do 50 procent.
• Liczne poprawki w edytorze, w tym naprawa funkcji LIST, która na szybkich maszynach przewijała się zbyt szybko, czy eliminacja błędów typu bus-error przy wyjściu do pulpitu.
• Sto procent kompatybilności wstecznej z wersją V2.06. Stare listingi programów działają bez potrzeby wprowadzania jakichkolwiek zmian.
• Usunięcie wielu krytycznych błędów z przeszłości, takich jak uszkadzanie pamięci przez kompilator czy błędy graficzne pod Falcon TOS.

Wszystkich zainteresowanych testowaniem nowej wersji zapraszamy na stronę projektu, gdzie można znaleźć pliki do pobrania.

Trwają zaawansowane prace nad przeniesieniem absolutnego klasyka gier strategicznych czasu rzeczywistego, czyli wydanego w 1995 roku Command & Conquer, na 16-bitowe komputery Atari ST. Projekt ten stanowi ogromne wyzwanie techniczne, biorąc pod uwagę ograniczenia sprzętowe platformy w porównaniu do oryginalnych wymagań wersji dla komputerów PC.

Oryginalna wersja DOS działała w 256 kolorach, podczas gdy port dla Atari ST musi zmieścić się w palecie zaledwie 16 barw. Autor projektu wykonał tytaniczną pracę nad redukcją kolorów, zachowując przy tym unikalny i rozpoznawalny styl wizualny tej produkcji.

Aktualne wymagania sprzętowe gry są dość wysokie ze względu na wczesny etap optymalizacji kodu, jednak twórca planuje ich obniżenie w przyszłości. Do uruchomienia obecnej wersji potrzebne są następujące konfiguracje:

• Minimum: procesor 68000 8 MHz, 10 MB pamięci RAM, układ Blitter oraz dźwięk DMA.
• Zalecane: procesor 68020 lub szybszy 32 MHz, 14 MB pamięci RAM, układ Blitter oraz dźwięk DMA.

Obecnie do płynnej rozgrywki wymagane jest posiadanie Atari Falcon, Atari STe z kartą przyspieszającą lub skorzystanie z dobrodziejstw emulatora Hatari. Kod źródłowy projektu bazuje na oficjalnie udostępnionym kodzie Command & Conquer Remastered Collection oraz społecznościowym projekcie Vanilla-Conquer, a całość jest dostępna publicznie na licencji GPLv3.

W procesie tworzenia autor wspomagał się nowoczesnymi narzędziami, w tym cross-kompilatorem GCC oraz algorytmami sztucznej inteligencji, które pomogły w konwersji grafik do 16 kolorów oraz w tłumaczeniu sekcji napisanych pierwotnie w asemblerze x86.

Osoby zainteresowane projektem mogą pobrać pliki bezpośrednio ze strony serwisu Itch.io. Dostępny jest również krótki materiał wideo, na którym można zobaczyć nagranie z rozgrywki.

Na rynku wydawniczym pojawia się zupełnie nowa propozycja dla wszystkich entuzjastów retrokomputerów. Już we wtorek 23 czerwca 2026 roku zadebiutuje pierwszy numer drukowanego kwartalnika Atari Legacy. Magazyn będzie dostępny do kupienia na całym świecie wysyłkowo, a także fizycznie na półkach salonów Empik w całej Polsce.

To prawdopodobnie jedno z niewielu czasopism na świecie, które w całości powstaje na oryginalnym sprzęcie retro. Każda strona została złożona na komputerze Atari Falcon030, wyposażonym w kartę procesorową CT63 z układem 68060, interfejs CTPCI oraz kartę graficzną Radeon pracującą w rozdzielczości Full HD. Do łamania tekstu wykorzystano program Calamus SL.

W debiutanckim numerze czytelnicy znajdą mnóstwo ciekawych materiałów dotyczących historii, sprzętu oraz sceny. Wśród głównych tematów premierowego wydania znalazły się:

• Obszerny artykuł historyczny o polskiej demoscenie na 8-bitowe Atari.
• Recenzja gry Miracle Boy in Dragon Land.
• Wywiad z autorem wspomnianej produkcji, zdradzający kulisy powstawania tego tytułu.

Wszystkie szczegóły, pełny spis treści oraz opcję składania zamówień można znaleźć bezpośrednio na oficjalnej stronie wydawnictwa.

Dla miłośników 16-bitowców z rodziny Atari ST pojawiło się wyjątkowe narzędzie uruchamiane bezpośrednio w przeglądarce internetowej. Atari Floppy Image Toolkit łączy w sobie system zarządzania plikami, edytor dyskowy, emulator oraz aplikacje systemowe, a wszystko to podane w klasycznej oprawie wizualnej interfejsu graficznego GEM.

Aplikacja wspiera formaty ST, MSA oraz ZIP, pozwalając na jednoczesne załadowanie do 20 obrazów dyskietek. Wirtualna partycja systemowa oferuje dostęp do wielu przydatnych i znanych programów, między innymi:

• Narzędzia do podziału i scalania obrazów TOS ROM na potrzeby wypalania pamięci EPROM.
• Skaner antywirusowy sprawdzający sektory rozruchowe i pliki.
• Niskopoziomowy edytor sektorów z wbudowanym generatorem bootsektorów.
• Uniwersalny dekompresor obsługujący klasyczne metody pakowania z epoki.
• Panel mapujący geometrię dysku oraz bloki alokacji w czasie rzeczywistym.

Narzędzie wyposażono również w zaawansowaną przeglądarkę plików graficznych, przeglądarkę czcionek systemowych oraz moduł odtwarzania muzyki chiptune z emulacją układu Yamaha YM2149. Całość uzupełnia zintegrowany emulator Atari ST oparty na silniku EstyJS.

Odwiedź oficjalną stronę projektu i wypróbuj nowe narzędzie.

Dla wszystkich użytkowników systemów masowych na komputerach Atari mamy znakomitą wiadomość. Światło dzienne ujrzała właśnie najnowsza wersja pakietu HDDRIVER oznaczona numerem 13.00, która przynosi ogromną liczbę usprawnień oraz gruntowne odświeżenie kodu.

Oto zestawienie najważniejszych nowości i zmian wprowadzonych w tym wydaniu:

• Zintegrowano ramdysk nowej generacji, który działa jako pełnoprawny napęd SCSI i wspiera standardy XHDI oraz SCSI Driver. Może mieć rozmiar do 255 MiB, wykorzystuje Alternate-RAM i jest konfigurowalny z krokiem co 1 MiB.
• Wprowadzono wsparcie dla 32-bitowego DMA przy transferach SCSI dla płyt Suska-IV, co automatycznie przyspiesza przesyłanie danych.
• Przyspieszono transfery ACSI i SCSI w sytuacjach, gdy ograniczenia sprzętowe uniemożliwiają bezpośredni zapis do pamięci i wymagają bufora FRB (dotyczy to m.in. modeli ST i Falcon z Alternate-RAM).
• Ulepszono automatyczne wykrywanie portów IDE, zwłaszcza na sprzęcie, który nie posiada oficjalnego wsparcia.
• Przeprowadzono kompletny przegląd kodu sterownika. W efekcie wersja trzynasta jest najbardziej kompaktowym wydaniem od ponad 25 lat, zajmując o jedną czwartą mniej miejsca niż wersja 7.93.
• W programie HDDRUTIL ulepszono inicjalizację partycji, dodając możliwość ustawienia kompatybilności z TOS oraz opcjonalne wpisywanie sektorów na klaster.
• Przy podziale nośnika na partycje wprowadzono opcję określenia maksymalnego rozmiaru partycji, ułatwiając tworzenie struktur optymalnych dla danego systemu operacyjnego.
• Wprowadzono automatyczne wyrównywanie partycji do granic 8 sektorów przy schemacie GPT, co znacznie podnosi wydajność na kartach pamięci oraz dyskach SSD.
• Edytor GPT obsługuje teraz 64-bitowe numery sektorów i pozwala na pełną edycję atrybutów, dodawanie, usuwanie, przesuwanie oraz sortowanie wpisów bez utraty danych na pozostałych partycjach.
• Dla GPT dodano możliwość tworzenia na jednym nośniku partycji dla różnych platform, takich jak TOS, Windows, macOS czy Linux. Program automatycznie tworzy systemy plików FAT16 i FAT32.
• Wzbogacono narzędzie o funkcję testowania urządzeń i sterowników pod kątem zgodności z kluczowymi standardami Atari, bez konieczności pobierania osobnego pakietu testowego.

Aktualizacja do wersji trzynastej jest darmowa dla każdego, kto zakupił pełną wersję lub upgrade programu HDDRIVER 12 od kwietnia tego roku. Do dyspozycji użytkowników została oddana także nowa wersja demonstracyjna. Zapraszamy do odwiedzenia strony producenta.

Krzysztof Jarzyna, znany z zaawansowanych prac nad portem gry Rogul na komputery Atari ST, rozwija kolejny ambitny projekt. Tym razem na warsztat trafił kultowy tytuł Cannon Fodder, który w oryginalnym wydaniu dla Atari ST cierpiał na brak płynności. W przeciwieństwie do amigowego pierwowzoru, wersja ta charakteryzowała się skokowym przesuwaniem ekranu w poziomie, co znacznie wpływało na komfort rozgrywki.

Nowa wersja dla modeli STE wersja wykorzystuje unikalne cechy tej architektury, aby całkowicie odmienić wrażenia z zabawy. Autorowi udało się zaimplementować rozwiązania, które zbliżają tę edycję do ideału. Kluczowe cechy modyfikacji to:

• W pełni płynny scrolling ekranu, który podąża za kursorem myszy dzięki wykorzystaniu układu blitter.
• Muzyka w formacie MOD odtwarzana w stereo podczas sekwencji wprowadzającej.
• Grafika w intro zaimportowana bezpośrednio z wersji dla Amigi, wyświetlana w szesnastu odcieniach szarości.
• Część efektów dźwiękowych zrealizowana na bazie sampli.
• Zachowana oryginalna muzyka typu chipsound, która umila czas w przerwach pomiędzy kolejnymi misjami.

Cannon Fodder to legendarna produkcja łącząca czarny humor z taktyczną rozgrywką, w której kontrolujemy oddział żołnierzy na polach bitew całego świata. Aktualny stan prac nad tym wyjątkowym usprawnieniem dla Atari STE oraz pierwsze fragmenty rozgrywki zostały uwiecznione na wideo. Zapraszamy do obejrzenia materiału prezentującego gameplay na kanale YouTube.