Pojawiła się nowa wersja PiST w wydaniu 0.10.4. To zintegrowane środowisko programistyczne dla komputerów Atari ST, które pozwala na pisanie kodu w asemblerze 68000, jego kompilację, uruchamianie oraz debugowanie w jednym miejscu, bez konieczności przełączania się pomiędzy wieloma różnymi narzędziami.

Najnowsze wydanie projektu oferuje w pełni działający cykl pracy:

• pisanie kodu źródłowego w edytorze z zachowaniem pozycji kursora
• kompilację przygotowanego programu
• uruchamianie projektu w emulatorze Hatari
• zaawansowane debugowanie z użyciem breakpointów, podglądem rejestrów, pamięci, stosu oraz rejestrów sprzętowych
• trwałe ustawienia projektów obejmujące ścieżki include, definicje makr, konfigurację maszyny, pamięci RAM i ROM oraz obrazy dysków

Środowisko jest dostępne dla systemów Linux, macOS oraz Windows, a kod źródłowy pomyślnie przechodzi testy w ciągłej integracji CI.

Electron udostępnił paczkę z nowymi rdzeniami FX oraz GTIA v1.27 przeznaczonymi dla rozszerzeń VBXE w wersjach 1.x i 2.x.

W udostępnionym archiwum znajdują się:

• Rdzenie FX i GTIA v1.27 dla VBXE 1.x i 2.x w wersjach PAL oraz NTSC (łącznie 8 plików XBF).
• Narzędzia konfiguracyjne: FC v1.20 (Flash Configurator), DCFG v2.15 (Direct Configurator), VQREBOOT, VXREBOOT i VHCLIP, wraz ze źródłami pod assembler MADS i dokumentacją.
• Programmer's Manual dla rdzeni FX i GTIA w wersji v1.27.
• Oprogramowanie testowe: VBXE 240p Test Suite oraz testy Blittera (blitter1, blitter2).
• Dema ze źródłami: SIGS i Wolfette.
• Gotowe obrazy dysków MyDOS (bootowalny) i SpartaDOS X, zawierające komplet narzędzi oraz rdzeni.
• Palety kolorów PAL i NTSC w plikach ACT oraz w postaci tablic dla MADS.
• Starsze przykłady programowania VBXE autorstwa innych twórców.

Najważniejsze zmiany i nowości w rdzeniu v1.27:

• Głęboka reorganizacja i przebudowa rdzenia pod kątem kompatybilności oraz dalszego rozwoju.
• Przepisana od nowa implementacja GTIA, wierniejsza oryginałowi, w tym poprawne blokowanie PMG.
• Cztery palety w rdzeniu GTIA na wzór FX oraz możliwość przełączania PAL blendingu.
• Nowy rejestr FEATURE_CONTROL (obsługa BLEND, CLIP, XCOLOR i GTIA_PALETTE).
• Funkcja twardego przycinania obrazu do 336 pikseli (CLIP) oprócz symetrycznego usuwania śmieci szerokiego PF.
• Rozszerzenie XCOLOR do dwóch bitów oraz dodanie trybu hires mod dla PF2.
• Pełna zgodność z AVG oraz SUBcart eliminująca zakłócenia w grafice PMG.
• Poprawka błędu wyrównania pionowego w standardzie NTSC oraz ulepszenia synchronizacji magistrali po sygnale RESET.
• Nowości w Blitterze: rozszerzone kontenery BCB z funkcją skoku i raycastingu, obsługa MODE 7 z tablicą przekodowań oraz warianty MODE 2 z przeniesieniem i nasyceniem.

Przed przystąpieniem do instalacji należy zapoznać się z instrukcją w pliku README.txt. Aktualizację przeprowadza się za pomocą programu FC.

Paczka z rdzeniami oraz narzędziami jest gotowa do pobrania.

Pisanie programów na 8-bitowe komputery z procesorem 6502 wydaje się proste do momentu, gdy projekt zbliża się do fizycznych granic maszyny. Ręczne rozmieszczanie danych, brak miejsca na stronie zerowej czy żonglowanie bankami pamięci stają się wówczas źródłem trudnych do wykrycia błędów, które najczęściej ujawniają się dopiero po uruchomieniu na sprzęcie.

Odpowiedzią na te wyzwania ma być NGA, czyli statyczny weryfikator pamięci, który jednocześnie pełni rolę asemblera dla procesora 6502. Narzędzie analizuje projekt jako graf wykonania, dzięki czemu:

• Automatycznie ustala, który kod i dane muszą znajdować się w pamięci jednocześnie, a które mogą współdzielić te same adresy.
• Za pomocą wbudowanego solvera przypisuje adresy, banki oraz nakładki w jednym procesie.
• Wykrywa błędy na etapie kompilacji, ostrzegając przed brakiem miejsca, odwołaniami do niewidocznych danych czy skokami do nieaktywnych banków.

Szczegółowy samouczek oraz dokumentację prezentującą model pamięci i przykładowe programy można znaleźć na stronie z opisem narzędzia.

Kod źródłowy asemblera wraz z projektami testowymi został udostępniony w serwisie GitHub.

Pojawiło się nowe narzędzie przeznaczone dla twórców oprogramowania, którzy pracują z 16-bitowymi i 32-bitowymi komputerami Atari. Aplikacja rg-dis to zaawansowany deasembler kodu dla procesorów z rodziny 68000, który wyróżnia się głęboką znajomością architektury Atari ST oraz systemów operacyjnych.

Program potrafi znacznie więcej niż standardowe deasemblery, ponieważ automatycznie rozpoznaje i opisuje całą mapę pamięci, rejestry sprzętowe oraz wektory systemowe. Posiada wbudowaną wiedzę na temat wszystkich wywołań GEMDOS, BIOS, XBIOS, a także funkcji interfejsu AES i VDI.

Do najważniejszych możliwości programu należą:

• Automatyczna adnotacja argumentów wejściowych i wyjściowych dla funkcji systemowych.
• Śledzenie operacji na rejestrach w celu nadawania czytelnych nazw funkcjom.
• Wykrywanie zwykłych ciągów znaków oraz tekstu z formatowaniem VT52.
• Pokazywanie cykli zegara dla instrukcji dzięki bibliotece współdzielonej z asemblerem rg-asm.
• Bezpośrednia obsługa archiwów ZIP oraz obrazów dysków bez potrzeby ich wcześniejszego rozpakowywania.
• Możliwość analizy sektorów rozruchowych oraz dowolnego zakresu ścieżek na dyskietkach.

Aplikacja dostarczana jest w postaci pojedynczego pliku wykonywalnego bez dodatkowych zależności. Pełną specyfikację oraz pliki do pobrania można znaleźć pod adresem witryny projektu.

Ukazała się nowa wersja popularnego narzędzia Mad Assembler oznaczonego numerem 2.1.8. To wieloprzebiegowy cross-asembler przeznaczony dla procesorów 6502 oraz 65816, generujący pliki binarne przede wszystkim dla ośmiobitowych komputerów Atari z obsługą formatów Atari DOS i SpartaDOS X.

Najważniejsze zmiany i poprawki w tym wydaniu:

• Poprawiono generowanie kodu dla instrukcji PEA, PER oraz PEI dla procesora 65816.
• Naprawiono generowanie kodu dla mwa (zp),y $c8.
• Poprawiono tworzenie nagłówka dla OPT O- w sytuacji nakładania się adresu ostatniego bajtu z nowym adresem ORG.
• Dla opcji opt F+ i nagłówka CART dodano generowanie sumy kontrolnej CART_CRC.
• W pliku LST dodano informacje o parametrach asemblacji.
• Zwiększono limit przebiegów kompilacji PASS_MAX do 30.
• Zastąpiono kody końca linii wartościami zależnymi od systemu operacyjnego.
• Wprowadzono zapis wartości w systemie czwórkowym z prefiksem 0q.
• Poprawiono działanie ?-, które teraz poprawnie czyści lokalne etykiety.
• Poprawiono zapis plików nagłówkowych .h przy opcji -hc, pomijając etykiety zaczynające się od znaku @.

Szczegółowy wykaz zmian oraz pliki binarne do pobrania w oficjalnym repozytorium.

Ukazała się nowa wersja 32-bitowego kompilatora Mad-Pascal oznaczonego numerem 1.7.8, przeznaczonego dla 8-bitowych komputerów Atari oraz innych platform opartych na procesorze MOS 6502.

W najnowszym wydaniu wprowadzono szereg istotnych zmian i ulepszeń:

• Liczne poprawki błędów oraz optymalizacje kodu.
• Dodano nową jednostkę LWZUnit.
• Wprowadzono jednostkę TMC oraz zasoby TMC i TMCPLAY.
• Usunięto potencjalnie niebezpieczną składnię GetMem(pointer, size), zastępując ją bezpieczniejszą wersją GetMem(size).
• Ulepszono mechanizm rzutowania typów (type punning).

Więcej informacji, kody źródłowe oraz pliki binarne do pobrania znajdziecie w oficjalnym repozytorium na platformie GitHub.

Dostępna jest również szczegółowa dokumentacja projektu.

Dostępne są nowe wersje rozwojowe projektu actionc, czyli nowoczesnego cross-kompilatora języka Action! dla 8-bitowego Atari, rozwijanego w języku Rust. Narzędzie pozwala na kompilowanie kodu źródłowego na współczesnych komputerach bezpośrednio do plików wykonywalnych w formacie Atari.

W ramach najnowszych zmian wprowadzono szereg usprawnień:

• Poprawiono generowanie listingów, które są teraz zgodne z MADS, co ułatwia asemblowanie kodu pod wybranym adresem i łączenie go z większymi projektami.
• Dodano nowy runner actionc-run, eliminując zależność od powłoki Bash pod systemem Windows.
• Wdrożono automatyczny workflow CI.
• Wprowadzono drobne usprawnienia w generowaniu kodu maszynowego.

Gotowe wydania dla systemów Windows, Linux oraz macOS można pobrać z oficjalnego repozytorium projektu.

Pojawiło się nowe, niezwykle interesujące narzędzie dla programistów tworzących na 8-bitowe komputery Atari. actionc to napisany w języku Rust kompilator skrośny (cross-compiler) dla kultowego języka Action! Pozwala on na wygodne pisanie kodu na współczesnym komputerze i kompilowanie go bezpośrednio do formatu wykonywalnego dla Atari.

Projekt znajduje się w fazie aktywnego rozwoju. Autor skupił się na kompatybilności na poziomie zachowania kodu źródłowego, układu pamięci oraz poprawnego uruchamiania istniejących programów. Kompilator oferuje dwa główne tryby pracy: ścieżkę kompatybilności dla klasycznego oprogramowania oraz ścieżkę zoptymalizowaną dla obecnie utrzymywanych projektów.

W pakiecie znajduje się również przydatne narzędzie pomocnicze, które automatyzuje proces testowania. Pozwala ono na szybką kompilację programu, umieszczenie go na bootowalnym obrazie ATR z systemem MyDOS i natychmiastowe uruchomienie w emulatorze atari800 z podłączonym obrazem kartridża Action! w celu obsługi bibliotek rezydentnych.

Główne cechy i wspierane funkcje kompilatora to:

• Generowanie plików wykonywalnych Atari oraz listingów kodu 6502 z naniesionymi komentarzami z kodu źródłowego.
• Pełne wsparcie dla oryginalnego stylu zapisu kodu Action!, znanego z historycznych publikacji i programów.
• Obsługa zaawansowanych elementów składni, takich jak jawne rzutowanie typów, typowane wskaźniki do funkcji oraz bezpośrednie wartości adresów.

Wszystkich zainteresowanych rozwojem tego projektu odsyłamy bezpośrednio do kodu źródłowego i dokumentacji, które zawiera oficjalne repozytorium.

Larek powraca z kolejnym odcinkiem swojego autorskiego kursu programowania w asemblerze 6502, przeznaczonym dla "prawie każdego" fana 8-bitowego Atari. Już w środę 1 lipca o godzinie 20:00 odbędzie się premiera materiału skupionego wokół tematu poprawy komfortu rozgrywki w powstającym tytule.

Nadchodzące wydanie przyniesie sporo ułatwień oraz modyfikacji, wśród których znajdziemy:

• Zbalansowane generowanie gałęzi, eliminujące sytuacje występowania zbyt wielu przeszkód z rzędu po jednej stronie pnia.
• Poprawiony algorytm pojawiania się gniazd os, który dotychczas działał całkowicie losowo i potrafił uniemożliwić graczowi ich zebranie.
• Zmodyfikowany system skalowania poziomu trudności, pozwalający na dłuższą i bardziej satysfakcjonującą zabawę.

Nowy kod został już zaimplementowany i przetestowany. Autor skupi się na omówieniu wprowadzonych zmian bez szczegółowej analizy pojedynczych instrukcji, licząc na samodzielne eksperymenty widzów po trzydziestu wcześniejszych lekcjach. Wszystkie materiały szkoleniowe zostaną udostępnione tradycyjnie po zakończeniu transmisji.

Zapraszamy do wspólnego oglądania i odwiedzenia kanału Larka, gdzie dostępna będzie bezpośrednia transmisja.

Po ponad trzech dekadach popularny STOS BASIC doczekał się przebudowy bezpośrednio z oryginalnych kodów źródłowych w asemblerze z 1989 roku. Nowa wersja, oznaczona jako STOS BASIC V5.5 ALPHA, została dostosowana do współczesnych konfiguracji sprzętowych i jest dostępna do pobrania całkowicie za darmo.

Oryginalny STOS został napisany pod koniec lat 80. z myślą o komputerze Atari 520ST z procesorem 8MHz. Uruchomienie go na nowszych maszynach, takich jak Falcon, system EmuTOS, akceleratory 68030 czy po prostu w szybkich emulatorach, zazwyczaj kończyło się awarią lub błędami graficznymi. Głównym celem wersji V5 było zapewnienie poprawnego działania środowiska na każdym sprzęcie oraz zwiększenie wydajności, przy jednoczesnym zachowaniu pełnej kompatybilności ze starymi kodami źródłowymi.

Prace nad projektem trwały miesiące i wymagały rekonstrukcji niekompletnych źródeł, dekompilacji loadera oraz żmudnego testowania na realnym sprzęcie i emulatorach. W efekcie nowa wersja przynosi szereg kluczowych usprawnień:

• Działanie na nowoczesnym sprzęcie i systemach, w tym Falcon, EmuTOS oraz pod akceleratorami.
• Ogólny wzrost wydajności średnio o 14 procent dzięki zastąpieniu wywołań opartych na pułapkach (TRAP) bezpośrednimi odwołaniami oraz optymalizacji kompilatora. Niektóre operacje, takie jak FILL czy COPY, przyspieszyły o 30 do 50 procent.
• Liczne poprawki w edytorze, w tym naprawa funkcji LIST, która na szybkich maszynach przewijała się zbyt szybko, czy eliminacja błędów typu bus-error przy wyjściu do pulpitu.
• Sto procent kompatybilności wstecznej z wersją V2.06. Stare listingi programów działają bez potrzeby wprowadzania jakichkolwiek zmian.
• Usunięcie wielu krytycznych błędów z przeszłości, takich jak uszkadzanie pamięci przez kompilator czy błędy graficzne pod Falcon TOS.

Wszystkich zainteresowanych testowaniem nowej wersji zapraszamy na stronę projektu, gdzie można znaleźć pliki do pobrania.