1,226 Ostatnio edytowany przez seban (2025-12-22 23:31:54)

Mam pewien typ (Turbo 6000 / Turbo Star), ale daj zdjęcie PCB od góry, tak aby było widać napisy na scalakach.

1,227 Ostatnio edytowany przez seban (2026-02-26 09:21:28)

Dzień Dobry wszystkim!

Powoli chyba pora budzić się z zimowego snu i zacząć pchać ten wózek dalej... zacznę od rzeczy które już dłuuugo leżały u mnie i w końcu się udało je dokończyć. Dziś będzie taka ciekawostka a czasów gdy Atari Super Turbo (AST) było rozwijane. Dzięki uprzejmości Kacpra udało się wydobyć z odmętów przeszłości bardzo wczesną wersję "AST Multi Cartridge", elektronika taka jak w późniejszych wersjach carta, jednak zawartość nieco uboższa, cart zawiera pamięć EPROM o rozmiarze tylko 8KB, ale bankowania i zasada działania taka sama jak wersji z 32KB pamięcią EPROM.

Sam cart wewnątrz prezentuje się tak:
https://pigwa.code32.org/kacper/ast_multi_cart/photos/ast_multi_pcb_overview.jpg
^^^ na PCB widać datę i inicjały autora: Sławomir Nienałtowski, (c) 1990

A zestaw programów dostępnych na carcie wygląda następująco:
https://pigwa.code32.org/kacper/ast_multi_cart/scr/ast_multi_cart_8k.png

Zawartość pamięci EPROM (8 kB) do pobrania tutaj: AST Multi-CAR Inicjalizer 8K.

SHA256:

865a0f21a078c4464584ab874d71580755537bce9b6e26221c0874bbe7f5b6ff  ast_multi_cart_8k.bin

Jest to chyba jedna z najwcześniejszych wersji AST Multi CART jaką widziałem. Plik obrazu można odpalić np. pod emu Altrirra, wybierając z listy typ carta: AST 32K (ponieważ plik ma 8KB, należy zaznaczyć opcję "show all cartridge types even if they may not work". Pamiętajcie że cart startuje dopiero gdy wykryje wciśnięty przycisk "SELECT" przy starcie komputera.

Dla porządku dorzucam jeszcze bardziej szczegółowy widok PCB, od góry:
https://pigwa.code32.org/kacper/ast_multi_cart/photos/ast_multi_pcb_top.jpg

a także od dołu:
https://pigwa.code32.org/kacper/ast_multi_cart/photos/ast_multi_pcb_bot.jpg

Cartridge niestety nie posiadał naklejki (zaginęła gdzieś w odmętach przeszłości). Był umieszczony w klasycznej obudowie (Maszczyk/Kradex) z tamtych czasów. Po naklejce został tylko ślad.

Na dzisiaj to tyle, więcej materiałów niebawem.

EDIT: Jeszcze jedna sprawa, nie jest to klasyczny 8KB AST Utility Cartridge (1988 rok), ta wersja mimo tego że zawarte w nim oprogramowanie mieści się w 8kB pamięci EPROM jest zapewne bazą na której powstał potem AST Multi Cartridge z 32kB pamięcią EPROM.

pozdrawiam was serdecznie
Seban

1,228 Ostatnio edytowany przez seban (2026-03-11 16:08:11)

Idąc za ciosem i nadrabiając kolejne zaległości, dzięki uprzejmości Kacpra w moje ręce trafił magnetofon XC12 z systemem AST, jak sądzę jest to wersja dość wczesna interfejsu, ponieważ nie jest jeszcze zalana distalem, ani nie zapaćkana farbą. A więc była okazja aby zweryfikować poprawność schematu który kiedyś udało mi się narysować na podstawie magnetofonu z AST wypożyczonego od PET-a/Bit Busters.

Płytka interfejsu w magnetofonie Kacpra wyglądała tak:

góra:
https://pigwa.code32.org/kacper/ast_interface_xc12/ast_pcb_top.jpg

spód:
https://pigwa.code32.org/kacper/ast_interface_xc12/ast_pcb_bot.jpg

Jak widać nie starto nawet oznaczeń z układów scalonych, co umożliwiło potwierdzenie wcześniejszych ustaleń i spokojne ponowne rozrysowanie schematu interfejsu. Dzięki temu egzemplarzowi miałem motywację aby dokładnie się wszystkiemu przyjrzeć i narysować wszystko jeszcze raz, co pozwoliło odkryć parę potknięć które zrobiłem przy wcześniejszym podejściu. Zatem teraz mogę na spokojnie przedstawić wersję poprawioną schematu:

https://pigwa.code32.org/kacper/ast_interface_xc12/ast_interface.png

wersja wektorowa (PDF) do pobrania tutaj: AST Interface (XC12).

Wersja PCB magnetofonu XC12 w którym to turbo było zamontowane to 4401-5. Na płytce magnetofonu dokonano następujących przeróbek:

1) rezystor R20 "zbocznikowano" zworą na spodzie PCB:
https://pigwa.code32.org/kacper/ast_interface_xc12/ast_R20_bridge.jpg

2) do rezystora R6 dołączono na spodzie PCB równolegle rezystor 4.7 KΩ:
https://pigwa.code32.org/kacper/ast_interface_xc12/ast_R6_mod.jpg

3) ścieżkę łączącą PIN 9 przełącznika odczyt/zapis odcięto od bazy tranzystora Q7, a sam pin 9 podłączono do płytki interfejsu turbo w miejscu oznaczonym na schemacie:
https://pigwa.code32.org/kacper/ast_interface_xc12/ast_RW_switch_mod.jpg

4) ostania sprawa o której zapomniałem: do sprawdzenia (TBD): C4 -> bez zmian? usunięto? zmodyfikowano?

EDIT: C4 pozostawiono bez zmian, na PCB jest w stanie fabrycznym:

https://pigwa.code32.org/kacper/ast_interface_xc12/xc12_pcb_c4.jpg

Wspominam o tym ponieważ w większości systemów turbo ten kondensator usuwano. W tym wypadku pozostawiono go bez zmian, czyli fabryczna wartość 4.7nF została zachowana.

1,229 Ostatnio edytowany przez seban (2026-03-12 10:39:50)

Z kronikarskiego obowiązku wklejam tutaj również aby wszystkie carty które miałem w rękach pozostawiły ślad w tym wątku. Dziś będzie krótkie info o cartridge z oprogramowaniem dla tzw. "dolnośląskiego/wrocławskiego" Turbo 2000, cała historia skąd i dlaczego cartridge wpadł w moje ręce została opisana w poście/nowince na "Atari Online": Brodaty cartridge. Zainteresowanych tą krótką historią zapraszam na bratni portal, a tutaj szybko przechodzimy do konkretów.

Mowa o takim cartridge:
https://pigwa.code32.org/infocell/t2000_cart/photos/infocell_t2000_cart.jpg

w środku cart prezentuje się tak (górna strona PCB):
https://pigwa.code32.org/infocell/t2000_cart/photos/infocell_t2000_pcb_top.jpg

... i dolna strona PCB:
https://pigwa.code32.org/infocell/t2000_cart/photos/infocell_t2000_pcb_bot.jpg

Jeżeli chodzi o schemat carta, to jest to typowy cart który odpowiada konstrukcji 16KB cartridge mapowanego w obszar: $8000-$BFFF, który można programowo odłączyć poprzez dowolne odwołanie do którejkolwiek komórki z zakresu $D500-$D5FF. Istotna jest aktywność sygnału ~CCTL, który powoduje przełączenie przerzutnika RS skonstruowanego z bramek NAND. Przerzutnik ten steruje stanem linii RD4, RD5 które mówią układowi MMU o konieczności zmiany sposobu mapowania pamięci w obszarach $8000-$9FFF (RD4) i $A000-$BFFF (RD5). Cart po włączeniu ustawia przerzutnik tak aby cartridge był aktywny, a MMU mapował pamięć EPROM w obszar $8000-$BFFF. Potem software zawarty w carcie po wykonaniu odpowiednich operacji (np. skopiowaniu swojej zawartości do pamięci RAM) może wyłączyć cartridge poprzez zapis dowolnej wartości np. pod adres $D500.

W tamtych czasach takie konstrukcje cartridge zaczęły być popularne w różnych regionach kraju. większość cartów dla systemu Blizzard działała w dokładnie taki sam sposób, dlatego też aby uruchomić sobie obraz tego carta pod emulatorem należy wybrać typ carta "Blizzard 16K" i można zacząć zabawę. Do stworzenia nagrań w formacie "dolnośląskiego Turbo 2000", można wykorzystać np. Turgen.

Cart po uruchomieniu prezentuje się następująco:
https://pigwa.code32.org/infocell/t2000_cart/scr/cart_main.png

A więc oprogramowanie zawarte na carcie to:

1) Loader dla Auto-Turbo
2) TOS 2000
3) Kopier Speed 7.5
4) Ustawienie głowicy - zapis
5) Ustawienie głowicy - odczyt

ad 1) To uniwersalny loader dla tego systemu, przełącza interfejs w magnetofonie w tryb turbo i próbuje wczytać program zapisany w formacie Turbo.

ad 2) Turbo Operating System - program instaluje w systemie handler obsługujący zapis i odczyt w turbo, z wybranym identyfikatorem (T, D, C) co umożliwia współpracę wielu programów opracowanych dla DOS z magnetofonem turbo, handler współpracuje również BASIC-iem.
https://pigwa.code32.org/infocell/t2000_cart/scr/turbo_tos.png

ad 3) To dość rozbudowany program kopiujący, mnożna powiedzieć że jest co całkiem poważny kombajn obsługujący zarówno Turbo 2000/3000 jak i turbo oparte na standardowej modulacji FSK. W przypadku zapisu w turbo z użyciem FSK program umożliwia wybór prędkości nawet to 1400bps. Jeżeli masz interface który to obsłuży i dobrej klasy magnetofon... dobra zabawa gwarantowana.
https://pigwa.code32.org/infocell/t2000_cart/scr/speed_75.png

ad 4) program zapisuje na taśmie ton testowy który potem należy wykorzystać przy regulacji głowicy za pomocą opcji 5. (EDIT: zapis tonu testowego należy wykonać na magnetofonie wzorcowym, do którego chcemy dostroić potem głowicę innego magnetofonu).

ad 5) program odczytuje sygnał z taśmy a następnie rysuje wykres na którym widać częstotliwość odczytywanego sygnału, w przypadku źle ustawionej głowicy nie będzie widać wyższych częstotliwości koniecznych do poprawnej pracy systemu turbo.

I teraz przechodzimy do meritum sprawy, czyli do zawartości pamięci EPROM tegoż cartridge, do pobrania archiwum: Infocell Turbo 2000 Cartrige.

Archiwum zawiera zarówno "surowy" dump pamięci EPROM (plik .bin) jak też przygotowaną przeze mnie wersję .XEX którą można uruchomić praktycznie z dowolnego urządzenia I/O podpiętego do Atari.

I to chyba tyle co miałem do powiedzenia w tej kwestii. Osoby pragnące dowiedzieć się więcej o firmie Infocell (a.k.a Brodaty Software) mogą udać się na portal "Atari Online" i tam poszukać informacji.

1,230

>> "Wspominam o tym ponieważ w większości systemów turbo ten kondensator usuwano. W tym wypadku pozostawiono go bez zmian, czyli fabryczna wartość 4.7nF została zachowana."
;-) to ja mam odwrotne doświadczenie; c4 usuwany do blizzarda, przy kso/t2000/F/1 nie. przy prędkościach 2000-3000bodów on raczej nie stanowi problem; przy blizzardzie >4000bd już może.

>> "ad 4) program zapisuje na taśmie ton testowy który potem należy wykorzystać przy regulacji głowicy za pomocą opcji 5."
ee serio to chyba nie.. głowica jest zapisująco-odczytująca. nagrasz coś, przewiniesz, dasz odczyt - masz idealnie ustawioną głowicę, zakładając że nie kręciłeś skosu pomiędzy zapisem a odczytem. ;-)
między różnymi magnetofonami to ma sens; na tym samym możesz jedyni sprawdzić, czy coś się nagrywa.

1,231 Ostatnio edytowany przez seban (2026-03-12 10:38:15)

takron27 napisał/a:

ee serio to chyba nie.. głowica jest zapisująco-odczytująca. nagrasz coś, przewiniesz, dasz odczyt - masz idealnie ustawioną głowicę, zakładając że nie kręciłeś skosu pomiędzy zapisem a odczytem. ;-)
między różnymi magnetofonami to ma sens; na tym samym możesz jedyni sprawdzić, czy coś się nagrywa.

Ha! Wiedziałem że nie zdążę tego poprawić zanim ktoś na to zwróci uwagę! :) Oczywiście jest 100% racji w tym co piszesz... powinienem był dodać że do zapisu tonu pilotującego używamy magnetofonu "wzorcowego", a potem regulujemy głowicę w drugim magnetofonie, który chcemy dostroić do taśmy testowej nagranej na innym egzemplarzu (tym "wzorcowym" egzemplarzu :)

Jako że post pisałem dość szybko, to wydawało mi się to oczywiste, dopiero potem dotarło do mnie że wcale to nie musi być oczywiste dla wszystkich. Dzięki za zwrócenie uwagi, będę się starał precyzyjniej w przyszłości wyrażać i nie zakładać że wszyscy się domyślą o co mi chodziło ;)

Jeżeli chodzi o C4, to w przypadku wszystkich Turbo 2000F które miałem w swoich rękach ten kondensator był usunięty. Tak samo w części magnetofonów z Dolnośląskim/Wrocławskim T2000.

1,232

wiesz no, wiele z tego o czym piszemy jest dla nas oczywiste i domyślne. aczkolwiek, czytają też młodsi, dla co niektórych praca z kasetami to rodzaj magii lub szarlataństwa ;-P i na bank niektórzy nadal myślą, że głowica która zapisuje, to ta z lewej strony mechanizmu; a wtedy to co napisałeś wczoraj wcale nie musi być bez sensu..

ad.C4; jak najbardziej mogło być tak jak piszesz, acz uważam że to 'na wszelki wypadek' niż pocokolwiek potrzebne. w sygnale dla kso/t2000/f 'użyteczne' częstotliwości sygnału to 2 i 4kHz dla danych i 1kHz dla pilota. c4 jest za mały, nie filtruje ich, można go spokojnie zostawić.