Pisanie programów na 8-bitowe komputery z procesorem 6502 wydaje się proste do momentu, gdy projekt zbliża się do fizycznych granic maszyny. Ręczne rozmieszczanie danych, brak miejsca na stronie zerowej czy żonglowanie bankami pamięci stają się wówczas źródłem trudnych do wykrycia błędów, które najczęściej ujawniają się dopiero po uruchomieniu na sprzęcie.

Odpowiedzią na te wyzwania ma być NGA, czyli statyczny weryfikator pamięci, który jednocześnie pełni rolę asemblera dla procesora 6502. Narzędzie analizuje projekt jako graf wykonania, dzięki czemu:

• Automatycznie ustala, który kod i dane muszą znajdować się w pamięci jednocześnie, a które mogą współdzielić te same adresy.
• Za pomocą wbudowanego solvera przypisuje adresy, banki oraz nakładki w jednym procesie.
• Wykrywa błędy na etapie kompilacji, ostrzegając przed brakiem miejsca, odwołaniami do niewidocznych danych czy skokami do nieaktywnych banków.

Szczegółowy samouczek oraz dokumentację prezentującą model pamięci i przykładowe programy można znaleźć na stronie z opisem narzędzia.

Kod źródłowy asemblera wraz z projektami testowymi został udostępniony w serwisie GitHub.

Zakończono prace nad wyczekiwanym portem legendarnej gry Elite w wersji FireBird, przygotowanym z myślą o 8-bitowych komputerach Atari. Projekt bazuje na inżynierii wstecznej kodu źródłowego wersji z BBC Micro, wprowadzając jednocześnie szereg optymalizacji oraz unikalnych usprawnień graficznych i dźwiękowych.

Wersja FireBird wyróżnia się wieloma istotnymi modyfikacjami:

• Wzbogacona paleta kolorów, nadająca grze nowy, unikalny charakter.
• Obecność kultowego utworu Blue Danube Waltz znanego z klasycznych wydań.
• Optymalizacje kodu zaczerpnięte z wersji na Commodore 64 oraz autorskie procedury przyspieszające działanie.

Do uruchomienia gry wymagany jest standardowy komputer Atari z serii XL lub XE wyposażony w co najmniej 48 KB pamięci RAM, joystick oraz stacja dysków lub nowoczesny emulator obrazów dyskietek ATR.

Pełną dyskusję, pliki do pobrania oraz szczegóły techniczne projektu można znaleźć na forum AtariAge.

Ukazała się nowa wersja programu CAS2Audio oznaczona numerem 1.0.7. Narzędzie służy do konwersji i odtwarzania plików taśm w formacie CAS bezpośrednio do komputerów z rodziny Atari XL/XE przy użyciu urządzeń mobilnych.

Wydanie 1.0.7 stanowi kontynuację zmian zapoczątkowanych we wcześniejszych wersjach i skupia się na dopracowaniu wygody użytkowania oraz stabilności działania. Do najważniejszych nowości należą:

• Poprawiony układ interfejsu, zoptymalizowany pod kątem ekranów w orientacji pionowej.
• Czytelniejsze rozróżnienie aktywnych i nieaktywnych przycisków sterujących poprzez odmienne tła.
• Zwiększona precyzja działania paska postępu odtwarzania obrazu taśmy.
• Szybsza reakcja programu na przyciski wstrzymania i zatrzymania, szczególnie przy długich blokach standardowych.
• Wykorzystanie nowoczesnego API do generowania i przesyłania dźwięku.

Szczegóły dotyczące zmian oraz pliki instalacyjne są dostępne w repozytorium.

Ukazała się nowa wersja narzędzia Sierra Game Compiler oznaczona numerem 1.0.59. Poza wsparciem dla Commodore 64 w postaci silnika AGI-64, pakiet przynosi niespodziankę dla miłośników małego Atari, czyli silnik AGI-ANTIC.

Debiutanckim tytułem uruchomionym na 8-bitowym Atari za pośrednictwem nowego interpretera jest legendarna gra przygodowa King's Quest I. 

Wymagania techniczne silnika AGI-ANTIC obejmują:

• Komputer z serii Atari XL lub XE z pamięcią co najmniej 64 KB RAM.
• Komputer Atari 800 wyposażony w rozszerzenie pamięci, na przykład kartę Incognito.
• Oryginalne pliki z danymi gry King's Quest I pozyskane z legalnego źródła.

Sam kompilator nie zawiera żadnych plików chronionych prawem autorskim. Aby wygenerować wersję dla Atari, wystarczy wskazać w aplikacji folder z oryginalną edycją gry, a narzędzie po weryfikacji przygotuje pliki uruchomieniowe.

Więcej szczegółów oraz pliki do pobrania udostępniono na stronie projektu.

Pojawiło się nowe narzędzie przeznaczone dla twórców oprogramowania, którzy pracują z 16-bitowymi i 32-bitowymi komputerami Atari. Aplikacja rg-dis to zaawansowany deasembler kodu dla procesorów z rodziny 68000, który wyróżnia się głęboką znajomością architektury Atari ST oraz systemów operacyjnych.

Program potrafi znacznie więcej niż standardowe deasemblery, ponieważ automatycznie rozpoznaje i opisuje całą mapę pamięci, rejestry sprzętowe oraz wektory systemowe. Posiada wbudowaną wiedzę na temat wszystkich wywołań GEMDOS, BIOS, XBIOS, a także funkcji interfejsu AES i VDI.

Do najważniejszych możliwości programu należą:

• Automatyczna adnotacja argumentów wejściowych i wyjściowych dla funkcji systemowych.
• Śledzenie operacji na rejestrach w celu nadawania czytelnych nazw funkcjom.
• Wykrywanie zwykłych ciągów znaków oraz tekstu z formatowaniem VT52.
• Pokazywanie cykli zegara dla instrukcji dzięki bibliotece współdzielonej z asemblerem rg-asm.
• Bezpośrednia obsługa archiwów ZIP oraz obrazów dysków bez potrzeby ich wcześniejszego rozpakowywania.
• Możliwość analizy sektorów rozruchowych oraz dowolnego zakresu ścieżek na dyskietkach.

Aplikacja dostarczana jest w postaci pojedynczego pliku wykonywalnego bez dodatkowych zależności. Pełną specyfikację oraz pliki do pobrania można znaleźć pod adresem witryny projektu.

Ukazała się nowa wersja popularnego narzędzia Mad Assembler oznaczonego numerem 2.1.8. To wieloprzebiegowy cross-asembler przeznaczony dla procesorów 6502 oraz 65816, generujący pliki binarne przede wszystkim dla ośmiobitowych komputerów Atari z obsługą formatów Atari DOS i SpartaDOS X.

Najważniejsze zmiany i poprawki w tym wydaniu:

• Poprawiono generowanie kodu dla instrukcji PEA, PER oraz PEI dla procesora 65816.
• Naprawiono generowanie kodu dla mwa (zp),y $c8.
• Poprawiono tworzenie nagłówka dla OPT O- w sytuacji nakładania się adresu ostatniego bajtu z nowym adresem ORG.
• Dla opcji opt F+ i nagłówka CART dodano generowanie sumy kontrolnej CART_CRC.
• W pliku LST dodano informacje o parametrach asemblacji.
• Zwiększono limit przebiegów kompilacji PASS_MAX do 30.
• Zastąpiono kody końca linii wartościami zależnymi od systemu operacyjnego.
• Wprowadzono zapis wartości w systemie czwórkowym z prefiksem 0q.
• Poprawiono działanie ?-, które teraz poprawnie czyści lokalne etykiety.
• Poprawiono zapis plików nagłówkowych .h przy opcji -hc, pomijając etykiety zaczynające się od znaku @.

Szczegółowy wykaz zmian oraz pliki binarne do pobrania w oficjalnym repozytorium.

Ukazała się nowa wersja emulatora Fujisan, który po zmianie kierunku rozwoju funkcjonuje jako rozwiązanie zorientowane przede wszystkim na urządzenie FujiNet.

W nowym wydaniu skupiono się na usprawnieniach związanych z komunikacją sieciową oraz poprawie stabilności działania na różnych systemach operacyjnych. Najważniejsze zmiany obejmują:

• Wsparcie dla Netstream, dzięki któremu dane szeregowe z komputera trafiają bezpośrednio do NetSIO oraz FujiNet.
• Aktualizację rdzenia atari800 do wersji zawierającej poprawki synchronizacji NetSIO, HSIO oraz wielkości zapisu.
• Naprawę błędów w debuggerze dla systemu Windows w środowisku MinGW i MSYS2, co pozwala na poprawne działanie breakpointów oraz krokowego wykonywania kodu.
• W pełni konfigurowalne mapowanie joysticka klawiaturowego z predefiniowanymi układami dla klawiatury numerycznej, strzałek oraz zestawu WASD.

Pełna lista zmian oraz pliki instalacyjne dostępne są na stronie projektu w serwisie GitHub.

Pojawiła się nowa wersja aplikacji CAS2Audio w odsłonie 1.0.6, która umożliwia odtwarzanie obrazów taśm dla 8-bitowych komputerów Atari bezpośrednio na urządzeniach z systemem Android. Projekt ten jest powiązany z popularnym narzędziem TURGEN.

Najważniejsze zmiany w wydaniu 1.0.6 obejmują:

• Wprowadzenie nowej funkcji pauzy z możliwością wznawiania odtwarzania od dowolnego punktu w obrazie taśmy.
• Unowocześniony i odświeżony interfejs użytkownika z pełnym wsparciem dla motywu ciemnego.
• Poprawki w wyświetlaniu grafiki kaset w obu trybach kolorystycznych.
• Zwiększoną stabilność aplikacji przy próbie otwarcia nieistniejących plików taśm.

Więcej informacji i pliki do pobrania można znaleźć na stronie projektu na GitHubie. 

Informujemy, że drugi numer magazynu „Atari Legacy” jest już dostępny! Najnowsze wydanie można zamawiać z wysyłką na cały świat, a wkrótce pojawi się ono również na półkach salonów Empik w całej Polsce.

W tym numerze czytelnicy znajdą mnóstwo ciekawych materiałów poświęconych historii, sprzętowi oraz scenie Atari. Nie zabrakło także kontynuacji rozpoczętych wcześniej cykli, pozwalających na powrót do dobrze znanych wątków. Wśród najważniejszych artykułów znalazły się m.in. historia powstania płyty ReFalcon oraz wywiad z Jarosławem „Yaro” Płocicą – jednym z najbardziej znanych polskich twórców muzycznych, który w latach 90. wykorzystywał w swojej pracy Atari Mega STE.

To jednak nie wszystko. Na stronie magazynu uruchomiono specjalną zakładkę „Materiały dla czytelników”. Będą tam publikowane dodatkowe treści powiązane z artykułami, w tym kody źródłowe dla osób tworzących oprogramowanie w Mad-Pascalu. To zaledwie część zawartości drugiego numeru.

Pełny spis treści oraz szczegóły dotyczące zakupu znajdziecie na stronie Atari Legacy.

Avery Lee, znany na scenie jako Phaeron, udostępnił kolejną kompilację testową swojego znakomitego emulatora komputerów 8-bitowych Altirra. Wydanie oznaczone numerem 4.50 test 21 przynosi istotne poprawki w działaniu wirtualnych stacji dysków oraz obsługi systemu dyskowego DOS 2.

Najważniejsze zmiany i poprawki w nowej wersji:

• Naprawiono błąd regresji powodujący niepowodzenie nieprzyspieszanego zapisu na dysk przy wybranych trybach emulacji napędu, między innymi stacji Atari 1050.
• Wirtualny moduł obsługi DOS 2 filtruje teraz pliki o niedostępnych lub nieprawidłowych nazwach.
• Wprowadzono działanie funkcji automatycznych podpowiedzi dla dysków wirtualnych oraz standardowych nośników DOS 2.

Więcej szczegółów oraz pliki do pobrania na forum AtariAge.