W dniach 3-5 lipca 2026 roku odbyła się kolejna edycja szwedzkiego party Sommarhack, imprezy tradycyjnie ukierunkowanej na miłośników szesnasto- i trzydziestodwubitowych komputerów Atari. Uczestnicy zaprezentowali kilkadziesiąt zróżnicowanych prac przygotowanych z myślą o platformach Atari ST/E oraz Falcon.

Największym wydarzeniem zlotu okazało się znakomite demo zatytułowane He´e nalu Uhane - Soul Surfer, stworzone przez grupę Dead Hackers Society na Atari STE. Produkcja ta przesuwa granice sprzętowe dzięki zastosowaniu nowo odkrytej techniki overscanu, która pozwala na wyświetlanie aż 416 pikseli w poziomie w trybie niskiej rozdzielczości. Z powodu tej innowacji demo nie jest obecnie w pełni obsługiwane przez popularne emulatory.

Dla osób nieposiadających realnego sprzętu, twórcy przygotowali alternatywę w postaci nagrania. Demo można obejrzeć jako wideo na platformie YouTube.

Do sieci trafiają już kompletne zestawienia i pliki z tegorocznej edycji. Zainteresowani mogą sprawdzić oficjalną lista wyników oraz już wkrótce pobrać pozostałe produkcje w serwisie Demozoo.

Niewiele zręcznościowych strzelanin na początku lat 90. wywarło tak duży wpływ jak Raiden od Seibu Kaihatsu. Ta strzelanina z gatunku "bullet storm" szybko stała się hitem dzięki szybkiej akcji, zróżnicowanemu uzbrojeniu i bezwzględnemu poziomowi trudności. W połowie lat 90. studio Imagitec Design rozpoczęło prace nad wersjami dla Amig AGA oraz Atari Falcon.

Choć wersja na Amigę doczekała się ukończenia, konwersja na Atari Falcon nie miała tyle szczęścia. Raporty sugerowały, że przed przerwaniem prac ukończono zaledwie trzy pierwsze poziomy. Na szczęście ocalałe wersje deweloperskie przetrwały do dziś.

Dzięki nowym informacjom okazuje się, że to właśnie edycja na Falcona była wersją bazową, z której portowano grę na inne platformy. Prace zostały jednak wstrzymane, gdy programista został przeniesiony do konwersji gry na konsolę Atari Jaguar. 

Szczegółową historię tego projektu oraz pliki do pobrania można znaleźć na łamach serwisu Games That Weren't.

Po ponad trzech dekadach popularny STOS BASIC doczekał się przebudowy bezpośrednio z oryginalnych kodów źródłowych w asemblerze z 1989 roku. Nowa wersja, oznaczona jako STOS BASIC V5.5 ALPHA, została dostosowana do współczesnych konfiguracji sprzętowych i jest dostępna do pobrania całkowicie za darmo.

Oryginalny STOS został napisany pod koniec lat 80. z myślą o komputerze Atari 520ST z procesorem 8MHz. Uruchomienie go na nowszych maszynach, takich jak Falcon, system EmuTOS, akceleratory 68030 czy po prostu w szybkich emulatorach, zazwyczaj kończyło się awarią lub błędami graficznymi. Głównym celem wersji V5 było zapewnienie poprawnego działania środowiska na każdym sprzęcie oraz zwiększenie wydajności, przy jednoczesnym zachowaniu pełnej kompatybilności ze starymi kodami źródłowymi.

Prace nad projektem trwały miesiące i wymagały rekonstrukcji niekompletnych źródeł, dekompilacji loadera oraz żmudnego testowania na realnym sprzęcie i emulatorach. W efekcie nowa wersja przynosi szereg kluczowych usprawnień:

• Działanie na nowoczesnym sprzęcie i systemach, w tym Falcon, EmuTOS oraz pod akceleratorami.
• Ogólny wzrost wydajności średnio o 14 procent dzięki zastąpieniu wywołań opartych na pułapkach (TRAP) bezpośrednimi odwołaniami oraz optymalizacji kompilatora. Niektóre operacje, takie jak FILL czy COPY, przyspieszyły o 30 do 50 procent.
• Liczne poprawki w edytorze, w tym naprawa funkcji LIST, która na szybkich maszynach przewijała się zbyt szybko, czy eliminacja błędów typu bus-error przy wyjściu do pulpitu.
• Sto procent kompatybilności wstecznej z wersją V2.06. Stare listingi programów działają bez potrzeby wprowadzania jakichkolwiek zmian.
• Usunięcie wielu krytycznych błędów z przeszłości, takich jak uszkadzanie pamięci przez kompilator czy błędy graficzne pod Falcon TOS.

Wszystkich zainteresowanych testowaniem nowej wersji zapraszamy na stronę projektu, gdzie można znaleźć pliki do pobrania.

Trwają zaawansowane prace nad przeniesieniem absolutnego klasyka gier strategicznych czasu rzeczywistego, czyli wydanego w 1995 roku Command & Conquer, na 16-bitowe komputery Atari ST. Projekt ten stanowi ogromne wyzwanie techniczne, biorąc pod uwagę ograniczenia sprzętowe platformy w porównaniu do oryginalnych wymagań wersji dla komputerów PC.

Oryginalna wersja DOS działała w 256 kolorach, podczas gdy port dla Atari ST musi zmieścić się w palecie zaledwie 16 barw. Autor projektu wykonał tytaniczną pracę nad redukcją kolorów, zachowując przy tym unikalny i rozpoznawalny styl wizualny tej produkcji.

Aktualne wymagania sprzętowe gry są dość wysokie ze względu na wczesny etap optymalizacji kodu, jednak twórca planuje ich obniżenie w przyszłości. Do uruchomienia obecnej wersji potrzebne są następujące konfiguracje:

• Minimum: procesor 68000 8 MHz, 10 MB pamięci RAM, układ Blitter oraz dźwięk DMA.
• Zalecane: procesor 68020 lub szybszy 32 MHz, 14 MB pamięci RAM, układ Blitter oraz dźwięk DMA.

Obecnie do płynnej rozgrywki wymagane jest posiadanie Atari Falcon, Atari STe z kartą przyspieszającą lub skorzystanie z dobrodziejstw emulatora Hatari. Kod źródłowy projektu bazuje na oficjalnie udostępnionym kodzie Command & Conquer Remastered Collection oraz społecznościowym projekcie Vanilla-Conquer, a całość jest dostępna publicznie na licencji GPLv3.

W procesie tworzenia autor wspomagał się nowoczesnymi narzędziami, w tym cross-kompilatorem GCC oraz algorytmami sztucznej inteligencji, które pomogły w konwersji grafik do 16 kolorów oraz w tłumaczeniu sekcji napisanych pierwotnie w asemblerze x86.

Osoby zainteresowane projektem mogą pobrać pliki bezpośrednio ze strony serwisu Itch.io. Dostępny jest również krótki materiał wideo, na którym można zobaczyć nagranie z rozgrywki.

Po niemal 21 latach od ostatniego wydania pojawiła się nowa aktualizacja dla CT60 TOS 1.03c. Wersja oznaczona jako 1.03e przynosi pakiet poprawek, które Mikro gromadził przez lata. Nowe oprogramowanie układowe jest w pełni kompatybilne ze wszystkimi wersjami rozszerzeń CT60, CT63 oraz CT60e dla Atari Falcon030.

Wśród najważniejszych zmian i usprawnień w tej edycji znalazły się:

• Przeniesienie wybranych modyfikacji z CTPCI TOS 2.02.
• Naprawienie specyficznego zachowania systemu po zakończeniu testu pamięci ST/TT RAM.
• Rozwiązanie problemu spowolnienia działania emulowanych instrukcji w CT60 TOS.
• Usunięcie błędu powodującego uszkadzanie logo Atari na kartach graficznych SuperVidel.
• Zablokowanie wykrywania wewnętrznych i zewnętrznych zegarów wideo przy obecności SuperVidel, co zapobiega zawieszaniu się systemu przy starcie.
• Poprawienie odwróconych flag podwójnych linii oraz przeplotu podczas przełączania pomiędzy trybami RGB i VGA.
• Skasowanie kodu odpowiedzialnego za pięciosekundowe opóźnienie pamięci podręcznej, które wpływało negatywnie na wydajność gier.
• Usunięcie zbędnego kodu restartu, tworzenia plików oraz komunikatów związanych z CT60TEMP w panelu CT60CONF.CPX.
• Umożliwienie łatwej kompilacji programów Flash060 oraz CT60CONF.CPX bezpośrednio z archiwum źródłowego.

Wszystkie pliki oraz szczegółową listę zmian można znaleźć bezpośrednio w oficjalnym repozytorium projektu.

Dla wszystkich użytkowników systemów masowych na komputerach Atari mamy znakomitą wiadomość. Światło dzienne ujrzała właśnie najnowsza wersja pakietu HDDRIVER oznaczona numerem 13.00, która przynosi ogromną liczbę usprawnień oraz gruntowne odświeżenie kodu.

Oto zestawienie najważniejszych nowości i zmian wprowadzonych w tym wydaniu:

• Zintegrowano ramdysk nowej generacji, który działa jako pełnoprawny napęd SCSI i wspiera standardy XHDI oraz SCSI Driver. Może mieć rozmiar do 255 MiB, wykorzystuje Alternate-RAM i jest konfigurowalny z krokiem co 1 MiB.
• Wprowadzono wsparcie dla 32-bitowego DMA przy transferach SCSI dla płyt Suska-IV, co automatycznie przyspiesza przesyłanie danych.
• Przyspieszono transfery ACSI i SCSI w sytuacjach, gdy ograniczenia sprzętowe uniemożliwiają bezpośredni zapis do pamięci i wymagają bufora FRB (dotyczy to m.in. modeli ST i Falcon z Alternate-RAM).
• Ulepszono automatyczne wykrywanie portów IDE, zwłaszcza na sprzęcie, który nie posiada oficjalnego wsparcia.
• Przeprowadzono kompletny przegląd kodu sterownika. W efekcie wersja trzynasta jest najbardziej kompaktowym wydaniem od ponad 25 lat, zajmując o jedną czwartą mniej miejsca niż wersja 7.93.
• W programie HDDRUTIL ulepszono inicjalizację partycji, dodając możliwość ustawienia kompatybilności z TOS oraz opcjonalne wpisywanie sektorów na klaster.
• Przy podziale nośnika na partycje wprowadzono opcję określenia maksymalnego rozmiaru partycji, ułatwiając tworzenie struktur optymalnych dla danego systemu operacyjnego.
• Wprowadzono automatyczne wyrównywanie partycji do granic 8 sektorów przy schemacie GPT, co znacznie podnosi wydajność na kartach pamięci oraz dyskach SSD.
• Edytor GPT obsługuje teraz 64-bitowe numery sektorów i pozwala na pełną edycję atrybutów, dodawanie, usuwanie, przesuwanie oraz sortowanie wpisów bez utraty danych na pozostałych partycjach.
• Dla GPT dodano możliwość tworzenia na jednym nośniku partycji dla różnych platform, takich jak TOS, Windows, macOS czy Linux. Program automatycznie tworzy systemy plików FAT16 i FAT32.
• Wzbogacono narzędzie o funkcję testowania urządzeń i sterowników pod kątem zgodności z kluczowymi standardami Atari, bez konieczności pobierania osobnego pakietu testowego.

Aktualizacja do wersji trzynastej jest darmowa dla każdego, kto zakupił pełną wersję lub upgrade programu HDDRIVER 12 od kwietnia tego roku. Do dyspozycji użytkowników została oddana także nowa wersja demonstracyjna. Zapraszamy do odwiedzenia strony producenta.

"Heart of Neon" to film dokumentalny o Jeffie Minterze, niezależnym twórcy gier, tworzącym niezapomniane tytuły od czasów ośmiobitowych do dziś. Jeff Minter, to postać, której nie da się pomylić z nikim innym. Brytyjski programista i projektant gier od dekad udowadnia, że gry komputerowe mogą być formą bezkompromisowej sztuki użytkowej. Jako założyciel legendarnego studia Llamasoft, stał się pionierem gatunku, w którym zręcznościowa mechanika spotyka się z feerią neonowych barw i specyficznym humorem.

Dokument omawia jego całą karierę, od samych początków, przez wzloty i upadki, aż do dziś. Cały film można obejrzeć tu.

Pojawiła się nowa wersja FreeMiNT OS Distro oznaczona numerem 26.1. Jest to kompletna, prekonfigurowana dystrybucja systemu operacyjnego przeznaczona dla komputerów Atari Falcon, TT oraz systemów wyposażonych w akceleratory DFB1x lub CT60/CT63.

Główne cechy tej dystrybucji to:

• Nowoczesne środowisko typu Unix działające na klasycznym sprzęcie Atari.
• Obsługa sieci dla rozwiązań NetUSBee oraz PicoWiFi.
• Wbudowany menedżer pakietów RPM oraz sparemint.
• Gotowe środowisko programistyczne zawierające między innymi GCC, Pythona oraz Pure C.
• Zdalny dostęp do plików i sterowanie systemem przez przeglądarkę dzięki stool.tos.

Wydanie 26.1 koncentruje się na poprawie stabilności i użyteczności całego pakietu. Zoptymalizowane jądro zostało skompilowane za pomocą GCC 12.3.0, poprawiono obsługę zapisu na urządzeniach SCSI oraz dostęp do dysków IDE. Nowością jest także separacja plików systemowych TOS na partycji BGM od uniksowego userlandu na partycji ext2, co ułatwia ewentualną migrację danych.

Dla posiadaczy kart graficznych Radeon na szynie CTPCI przygotowano ułatwienie w postaci prostej aktywacji sterownika fvdi bezpośrednio w pliku konfiguracyjnym systemu.

Wszystkie szczegóły dotyczące projektu oraz gotowe obrazy do pobrania udostępnił autor na platformie GitHub.

Projekt FreeMiNT OS Distro dostarcza gotowy do użycia obraz systemu operacyjnego FreeMiNT przeznaczony dla komputerów Atari Falcon, TT oraz kompatybilnych akceleratorów. Jego głównym celem jest łatwa instalacja i zapewnienie w pełni bootowalnego środowiska z nowoczesnym, uniksowym userlandem.

Kluczowe informacje na temat dystrybucji:

• Obraz jest prekonfigurowany dla karty 4 GB.
• Instalacja polega na zapisaniu surowego obrazu na karcie SD/CF za pomocą narzędzi takich jak dd lub Balena Etcher.
• Należy pamiętać, że dystrybucja zawiera jedynie wersję demo HDDRIVER. Aby uzyskać pełną funkcjonalność, należy zastąpić plik HDDRIVER.SYS swoją legalną, pełną wersją.

Wymagania sprzętowe:

• Wspierane systemy to Atari Falcon (stock), akceleratory DFB1x oraz CT60/CT63.
• Minimum to 14 MB pamięci RAM, chociaż zalecana jest rozbudowa pamięci TT-RAM.
• Wyświetlanie jest wstępnie skonfigurowane na 640x480 w 256 kolorach.
• Obsługa sieci: NetUSBee oraz PicoWiFi.

Dystrybucja ta jest aktywnie rozwijana i utrzymywana. Zawiera narzędzia do aktualizacji online oraz umożliwia instalację dodatkowego oprogramowania z repozytoriów sparemint RPM.

Więcej informacji i możliwość pobrania obrazu dysku znajduje się w repozytorium projektu.

Wielbiciele komputera Atari Falcon 030 mają powody do radości. Polski inżynier elektronik Suavek, pracuje nad projektem RE-FALCON 030, którego celem jest stworzenie repliki płyty głównej tego legendarnego komputera.

Projekt Suavka cieszy się dużym zainteresowaniem w społeczności. Twórca na swoich kanałach społecznościowych regularnie dzieli się postępami prac, a także prowadzi ankiety, w których to społeczność decyduje o ostatecznym kształcie projektu. Wśród rozważanych wariantów znajdują się:

• Replika 1:1, czyli wierna kopia oryginalnej płyty.
• Replika z poprawkami (tzw. "patches").
• Wersja turbodoładowana procesorem 060 oraz pamięcią TT-RAM.

Zainteresowanych projektem zapraszamy do śledzenia aktualności oraz aktywnego udziału w ankietach. Projekt ma swoją stronę internetową, a także profile na Facebooku oraz X (dawniej Twitter).