Pojawiło się nowe, niezwykle interesujące narzędzie dla programistów tworzących na 8-bitowe komputery Atari. actionc to napisany w języku Rust kompilator skrośny (cross-compiler) dla kultowego języka Action! Pozwala on na wygodne pisanie kodu na współczesnym komputerze i kompilowanie go bezpośrednio do formatu wykonywalnego dla Atari.

Projekt znajduje się w fazie aktywnego rozwoju. Autor skupił się na kompatybilności na poziomie zachowania kodu źródłowego, układu pamięci oraz poprawnego uruchamiania istniejących programów. Kompilator oferuje dwa główne tryby pracy: ścieżkę kompatybilności dla klasycznego oprogramowania oraz ścieżkę zoptymalizowaną dla obecnie utrzymywanych projektów.

W pakiecie znajduje się również przydatne narzędzie pomocnicze, które automatyzuje proces testowania. Pozwala ono na szybką kompilację programu, umieszczenie go na bootowalnym obrazie ATR z systemem MyDOS i natychmiastowe uruchomienie w emulatorze atari800 z podłączonym obrazem kartridża Action! w celu obsługi bibliotek rezydentnych.

Główne cechy i wspierane funkcje kompilatora to:

• Generowanie plików wykonywalnych Atari oraz listingów kodu 6502 z naniesionymi komentarzami z kodu źródłowego.
• Pełne wsparcie dla oryginalnego stylu zapisu kodu Action!, znanego z historycznych publikacji i programów.
• Obsługa zaawansowanych elementów składni, takich jak jawne rzutowanie typów, typowane wskaźniki do funkcji oraz bezpośrednie wartości adresów.

Wszystkich zainteresowanych rozwojem tego projektu odsyłamy bezpośrednio do kodu źródłowego i dokumentacji, które zawiera oficjalne repozytorium.

Pojawiła się nowa wersja narzędzia TNFS Multitenant oznaczona numerem 0.2.1. Projekt ten powstał na bazie istniejącego serwera FujiNetWIFI/tnfsd, co pozwoliło na wykorzystanie sprawdzonych rozwiązań i rozszerzenie ich o zaawansowane funkcje wieloużytkownikowe. Jest to znakomite rozwiązanie dla osób korzystających z interfejsu FujiNet, które chcą w łatwy i wygodny sposób wymieniać pliki pomiędzy swoim Atari a komputerem PC.

Głównym założeniem projektu było rozbudowanie oryginalnego kodu o bezpieczny panel zarządzania oraz obsługę wielu kont. W najnowszym wydaniu autor wprowadził szereg istotnych ulepszeń i funkcjonalności:

• Rejestracja oraz logowanie użytkowników z izolacją sesji.
• Osobny, wydzielony katalog dla każdego założonego konta na serwerze.
• Uwierzytelnianie TNFS przy użyciu dedykowanego login oraz osobnego tokenu bezpieczeństwa.
• Wygodny panel WWW umożliwiający wysyłanie, pobieranie, usuwanie, zmianę nazw plików oraz tworzenie nowych katalogów.
• Możliwość ustawiania limitów przestrzeni dyskowej dla poszczególnych użytkowników.
• Konfigurowalny tryb pracy TNFS: tylko do odczytu lub z pełną możliwością zapisu danych.
• Panel administratora pozwalający na zarządzanie kontami, w tym ich blokowanie, aktywowanie oraz kontrolowanie globalnej rejestracji.
• Dwuwarstwowy interfejs użytkownika dostępny w języku polskim oraz angielskim.
• Integracja systemowa w postaci gotowej usługi systemd, a także dedykowany instalator i aktualizator ułatwiający wdrożenie serwera.

Warto podkreślić, że panel zarządzania oraz sam serwer TNFS operują bezpośrednio na tych samych katalogach. Oznacza to, że dowolny plik przesłany przez przeglądarkę internetową staje się natychmiast widoczny i gotowy do użycia na Atari przez protokół TNFS. Wszelkie zmiany uprawnień, limitów czy tokenów są automatycznie aplikowane przy kolejnym montowaniu udziału sieciowego.

Projekt cały czas znajduje się w fazie rozwojowej, jednak jego bazowe funkcje są już w pełni stabilne i gotowe do testów. Całe repozytorium kodu oraz pliki instalacyjne są publicznie dostępne dla każdego zainteresowanego.

Więcej informacji oraz kod źródłowy znajdziecie bezpośrednio w repozytorium autora.

Zakończyła się kolejna edycja zlotu Lost Party, który w dniach 9-12 lipca zgromadził w Licheniu Starym fanów 8-bitowych platform. Organizatorzy udostępnili już kompletny stuff oraz materiały wideo z tegorocznego wydarzenia.

Uczestnicy imprezy oraz osoby śledzące relację online mogli podziwiać mnóstwo świetnych prac. Prawdziwą ozdobą tegorocznych konkursów okazało się nowe demo grupy Agenda zatytułowane Level. Poza głównymi konkurencjami compo, na stronie pojawiły się również zapisy wideo z turniejów growych, prezentacji oraz koncertów, które na scenie dali:

• AdamStan84
• Gregfeel/Lepsi De

Liczba zgłoszonych produkcji przerosła oczekiwania, dlatego wszystkich zainteresowanych szczegółowymi rezultatami rywalizacji odsyłamy bezpośrednio do oficjalnego źródła. Pełne wyniki oraz pliki do pobrania znajdziecie na stronie głównej zlotu.

Sfotty Pie to dynamicznie rozwijający się zestaw narzędzi stworzonych z myślą o procesorze 6502, który napędzał legendarne komputery z rodziny Atari 8-bit. Projekt, którego autorem jest cyco130, doczekał się właśnie nowej wersji przynoszącej mnóstwo usprawnień oraz świetną aplikację webową.

W skład ekosystemu Sfotty Pie wchodzą obecnie pakiety emulujące sam procesor z dokładnością co do cyklu zegara, emulator hipotetycznego systemu opartego na 6502 oraz headless emulator Atari o nazwie sfotty-pie/a8. Najnowsza aktualizacja przynosi zmiany, wśród których warto wymienić:

• Tryb Couch picker – nowe polecenie otwierania biblioteki gier, które można przypisać do przycisku dżojstika, aby wybierać ulubione tytuły bez wstawania z kanapy.
• Poprawki w obsłudze plików XEX.
• Możliwość remappingu kontrolerów osobno dla każdego podłączonego urządzenia.
• Rozbudowane ustawienia wyświetlania obrazu, w tym overscan, mieszanie ramek oraz parametry palety osobno dla systemów NTSC i PAL.
• Znaczny wzrost kompatybilności w teście Acid800 – wynik to teraz aż 48/57 punktów.
• Dodanie brakujących trybów układu GTIA oraz przełącznika CTIA/GTIA w ustawieniach sprzętowych.
• Zaimplementowanie precyzyjnego timingu zapisu do rejestrów GTIA w trakcie wyświetlania linii .

Dla osób chcących od razu sprawdzić działanie systemu przygotowano aplikację Sfotty Pie A8 Web. Wszystkich programistów i ciekawskich odsyłamy do pełnego kodu źródłowego. Oficjalne repozytorium projektu jest dostępne w serwisie GitHub.

Organizatorzy Lost Party 2026 opublikowali oficjalny harmonogram tegorocznej edycji. Impreza odbędzie się w Licheniu Starym, oferując uczestnikom doskonałą lokalizację nad jeziorem, bogatą bazę noclegową oraz przestronną salę. Na odwiedzających czekają tradycyjne konkursy na demo, intro, grafikę oraz muzykę.

Poniżej przedstawiamy szczegółowy timeline wydarzenia:

• Czwartek, 9 lipca: od godziny 12:00 nastąpi otwarcie party-place, natomiast o 20:00 odbędzie się oficjalne otwarcie zlotu.
• Piątek, 10 lipca: popołudnie upłynie pod znakiem ciekawych prelekcji. O 17:00 Kroll opowie o historii magazynu Atari Legacy, a godzinę później Pajero zaprezentuje temat MariaECI. Wieczorem wystartuje turniej w grę Dyna Blaster, tradycyjny grill oraz koncert muzyki elektronicznej w wykonaniu AdamStan84.
• Sobota, 11 lipca: to najbardziej intensywny dzień. Do godziny 12:00 można zgłaszać prace konkursowe. Następnie odbędą się wykłady o tematyce neoretro, kondycji demosceny oraz debata o sztucznej inteligencji. Popołudniu zaplanowano turniej w grę Snail Run na matach, a od godziny 21:15 rozpoczną się główne konkursy, po których zagra Gregfeel.
• Niedziela, 12 lipca: o godzinie 10:00 poznamy oficjalne wyniki, a zamkniecie zlotu przewidziano na godzinę 14:00.

Wszystkie szczegóły dotyczące dojazdu, noclegów oraz regulaminu konkursów znajdziecie na oficjalnej stronie wydarzenia.

Larek opublikował nową wersję swojej gry Drwal, oznaczoną numerem 1.3. Ta produkcja to bezpośredni efekt kilkudziesięciu lekcji programowania, które autor prowadził na żywo dla społeczności zgromadzonej wokół 8-bitowych komputerów.

W najnowszym wydaniu autor wprowadził kilka istotnych poprawek i usprawnień, które wpływają na komfort rozgrywki. Najważniejsze zmiany obejmują:

• Drobne korekty w generowaniu gałęzi, dzięki czemu nie będą już pojawiać się masowo jedna za drugą po tej samej stronie pnia.
• Poprawiony algorytm generowania gniazd os, które do tej pory pojawiały się zbyt losowo, czasami uniemożliwiając graczowi ich zebranie.
• Zmodyfikowany system skalowania stopnia trudności, co powinno przełożyć się na przyjemniejszą, nieco łatwiejszą rozgrywkę i pozwoli na osiąganie lepszych wyników.
• Nowe zabezpieczenie zapisu tabeli rekordów, które sprawdza obecność dyskietki przed próbą zapisu danych.

Download: wersja wykonywalna, obraz dyskietki.

Osoby zainteresowane kulisami powstawania tego tytułu mogą prześledzić cały proces tworzenia kodu. Pełna playlista z zapisami wszystkich lekcji programowania jest dostępna na platformie YouTube.

Pojawił się niezwykle ciekawy projekt, który łączy klasyczne maszyny z najnowszą technologią. Program o nazwie FujiGPT zmienia standardowe Atari XL/XE w terminal do czatowania z nowoczesnymi dużymi modelami językowymi przy użyciu urządzenia FujiNet.

Aplikacja wykorzystuje interfejs kompatybilny z OpenAI, dzięki czemu współpracuje z rozwiązaniami takimi jak Ollama, LM Studio, llama.cpp, OpenRouter czy samo OpenAI. Narzędzie oferuje zaawansowane funkcje, dopasowane do możliwości ośmiobitowego sprzętu:

• Obsługa rozmów wieloturowych z automatycznym przycinaniem historii i wskaźnikiem zużycia pamięci kontekstu.
• Wykorzystanie dodatkowej pamięci RAM w komputerach takich jak 130XE do przechowywania do 64 KB historii rozmowy.
• Zapisywanie czterech profili konfiguracyjnych bezpośrednio w pamięci FujiNet, co pozwala na szybką zmianę asystentów klawiszem SELECT.
• Bezpieczne połączenia HTTPS dzięki szyfrowaniu TLS realizowanemu przez procesor ESP32 wbudowany w FujiNet.
• Konwersja znaków UTF-8 na standard ATASCII, filtrowanie emotikonów oraz obsługa sekwencji wielobajtowych.
• Automatyczne wykrywanie rozszerzenia GTIA2RGB, umożliwiające pracę w trybie 80 kolumn, z płynnym efektem tęczy na pasku tytułowym.
• Możliwość przeglądania historii rozmowy oraz funkcja przechwytywania bloków kodu i zapisywania ich jako listingu ATASCII.

Do uruchomienia programu wymagany jest komputer Atari XL/XE z minimum 64 KB pamięci RAM, interfejs FujiNet ze skonfigurowanym dostępem do sieci bezprzewodowej oraz dostęp do odpowiedniego serwisu sieciowego z modelami AI. Więcej informacji można znaleźć na platformie GitHub.

Podczas spotkania "Bitte 8-bit" ogłoszone zostały oficjalne wyniki tegorocznych edycji konkursów organizowanych przez niemiecki klub ABBUC - Application Software Contest oraz Creative Contest 

W konkursie Creative Contest bezkonkurencyjny okazał się autor skrywający się pod pseudonimem Buddy, który zajął wszystkie miejsca na podium. Klasyfikacja punktowa i nagrody w tej kategorii wyglądają następująco:

• Pierwsze miejsce zdobył obraz zatytułowany "ABBUC Creativity Contest 2026", który uzyskał 112 punktów i nagrodę finansową w wysokości 250 euro.
• Drugie miejsce przypadło pracy graficznej "Im Aether hört Dich niemand schreien", która uzbierała 101 punktów.
• Trzecią lokatę zdobył utwór muzyczny o tym samym tytule "Im Aether hört Dich niemand schreien", zdobywając w głosowaniu 98 punktów.

Równolegle rozstrzygnięto Application Contest, gdzie zgłoszone programy oceniano w specjalnych kategoriach jakościowych. Na podium znaleźli się:

• Projekt o nazwie FujiSan, którego autorem jest Paulo Garcia. 
• Narzędzie Ditherlab stworzone przez Amaroka
• Program CharActor, którego twórcą jest Christian "Irgendwer" Krüger. 

Więcej szczegółów oraz oficjalną prezentację z wynikami można zobaczyć na dedykowanej stronie z prezentacją. Oryginalny komunikat znajduje się bezpośrednio na stronie klubu ABBUC.

Dostępna jest nowa wersja narzędzia TURGEN, oznaczona numerem 9.4.4. Oprogramowanie to pozwala na tworzenie m.in. własnych kaset z oprogramowaniem dla 8-bitowych komputerów Atari, umożliwiając transfer danych z komputerów PC lub Mac za pomocą magnetofonu i adaptera kasetowego.

Program konwertuje cyfrowe obrazy oprogramowania Atari do standardowych nagrań kasetowych oraz obsługuje wiele systemów turbo. Użytkownicy mogą generować pliki WAVE, obrazy taśm lub wysyłać sygnał bezpośrednio do karty dźwiękowej. Najnowsza edycja skupia się na poprawkach błędów, zgłoszonych głównie przez Sebastiana w interfejsie wiersza poleceń.

Lista zmian obejmuje:

• Poprawkę błędnej lokalizacji katalogu z konfiguracją w GENCAS CLI.
• Naprawę problemu z odczytem pliku pulses.list, co uniemożliwiało nadpisywanie definicji impulsów.
• Umożliwienie korzystania z konwerterów niewymagających specyfikacji prędkości transferu z poziomu CLI.
• Przywrócenie czasu trwania przerw między rekordami do 39 milisekund w systemie Turbo EMO.

Więcej informacji o projekcie.

Larek powraca z kolejnym odcinkiem swojego autorskiego kursu programowania w asemblerze 6502, przeznaczonym dla "prawie każdego" fana 8-bitowego Atari. Już w środę 1 lipca o godzinie 20:00 odbędzie się premiera materiału skupionego wokół tematu poprawy komfortu rozgrywki w powstającym tytule.

Nadchodzące wydanie przyniesie sporo ułatwień oraz modyfikacji, wśród których znajdziemy:

• Zbalansowane generowanie gałęzi, eliminujące sytuacje występowania zbyt wielu przeszkód z rzędu po jednej stronie pnia.
• Poprawiony algorytm pojawiania się gniazd os, który dotychczas działał całkowicie losowo i potrafił uniemożliwić graczowi ich zebranie.
• Zmodyfikowany system skalowania poziomu trudności, pozwalający na dłuższą i bardziej satysfakcjonującą zabawę.

Nowy kod został już zaimplementowany i przetestowany. Autor skupi się na omówieniu wprowadzonych zmian bez szczegółowej analizy pojedynczych instrukcji, licząc na samodzielne eksperymenty widzów po trzydziestu wcześniejszych lekcjach. Wszystkie materiały szkoleniowe zostaną udostępnione tradycyjnie po zakończeniu transmisji.

Zapraszamy do wspólnego oglądania i odwiedzenia kanału Larka, gdzie dostępna będzie bezpośrednia transmisja.